سير كاربرد و جلوه‌هاي ادبيِ دو واژۀ معمار و معماري (در شعر كلاسيك فارسي از آغاز تا جامي)

معماري رابطۀ استواري با ادبيات و هنرهاي زيبا دارد. بي ترديد همان طور كه شعر به عنوان بخش عظيمي از ادبيات ايران، نقش و تأثير بسزايي در معماري سنتي ايران ايفا كرده است، متقابلاً هنر معماري نيز در ادب پارسي جايگاه ويژه اي دارد؛ در اين مقاله به بررسي و كاربرد ادبي واژه‌هاي «معمار و معماري» در شعر پرداخته شده است. اين تحقيق به شيوۀ نظري و كمي، ديوان شعراي كلاسيك فارسي از هزار سال پيش تا جامي را جامعه ي آماري خود قرار داده و پاسخ اين پرسش را تبيين مي كند؛ كه آيا واژه هاي معمار و معماري در شعر پارسي كاربردي داشته و شيوه كاربرد و قدمت آن به چه دوره اي برمي گردد ؟ توجّه شعرا به ساخت تركيب هاي تشبيهي و استعاري، نمادها و ساير صورخيال از دو واژه مورد بحث اين حقيقت را تبيين مي سازد كه هنر معماري چون ركني استوار در اتحاد و پيوند خود با ساير اركان، تمدن و فرهنگ ايراني را ساخته و پي‌ريزي كرده است. يافتن اين واژه ها در شعر از قدمت اين هنر فني نيز حكايت دارد و در شناخت و بازشناسي و بازنشاني معادل هاي كهن معمار ـ كه واژه اي عربي است ـ معادل هاي فارسي آن مانند مهندس(engineer) معرب اندازه گيرنده و اندازيار، سازنده و استاد را پيشنهاد كند.