بررسي واژه «اعتصام» در تفاسير فريقين و نقش آن در ايجاد وحدت و نفي تفرقه

وحدت و يكي بودن و با هم بودن از ديرباز تا كنون از ضروريات هر جامعه به شمار مي‌آيد. از آن جايي كه قرآن برنامه‌اي كامل براي زندگي بشر بوده، پژوهشگر در تحقيق حاضر به روش توصيفي و تحليلي و با استفاده از داده‌هاي كتابخانه‌اي به تبيين وحدت و نفي تفرقه با استفاده از آيات قرآني كه واژه‌ي اعتصام را به بحث گذاشته‌اند و تفسير آن در منابع شيعه و اهل سنت پرداخته و در رأس آنان به اعتصام به حبل‌الله نيز با نگاهي ويژه پرداخته شده است. با تأمل در نصوص قرآني و تفاسير، فهميده مي­شود كه همه‌ي آياتي كه در مورد اعتصام در قرآن ذكر شده و از تفرقه، تنازع و اختلاف نهي كرده، آيات مدني بوده و در مدينه نازل شده‌اند و به اين اشاره دارد كه اعتصام به حبل‌الله و تمسك به خداوند و دينش، از دلايل اصلي و عامل مهم قوت مسلمانان و اقامه و برپايي دولت مستقل اسلامي به شمار مي‌رود. اعتصام به حبل‌الله راهي است براي نيرومند شدن، قوت گرفتن، اطاعت از خداوند، وحدت امت اسلامي و عزّت مسلمانان و در مقابل تفرقه، تنازع و اختلاف، سببي است براي متفرق شدن امت اسلامي، ضعف و سستي آن‌ها و در نتيجه، غلبه­ي دشمنان بر آنان. اطاعت از اوامر و فرامين الهي، هدايت شدن به راه راست و مستقيم، داخل شدن به رحمت الهي و كسب فضل خداوندي، معيّت و همراهي مؤمنان و مرافقت آنان در دنيا و آخرت، از مهم‌ترين ثمرات اعتصام به حبل‌الله به شمار مي‌روند و در مقابل شبيه شدن به كفار امت‌هاي پيشين، سست و ضعيف شدن امت اسلامي، وارد شدن در دايره‌ي شرك و تبرّي پيامبر خدا از كساني كه در دين تفرق ايجاد كرده‌اند، از تبعات اختلاف و تفرقه مي‌باشد.