نقش آموزشي ديوار در كلاس هاي پيش دبستاني

وقتي صحبت از كلاس‌هاي پيش‌دبستاني و دبستان به ميان مي‌آيد، اغلب افراد محيط‌هايي مزين به پوسترهاي رنگارنگ يا شخصيت‌هاي كارتوني را مجسم مي‌كنند ولي ديوارهاي كلاس نقش مهمي در روند آموزش و يادگيري بهتر كودكان دارند؛ تا آنجا كه در تحقيقات اخير از ديوار به‌عنوان مربي سوم كودك ياد مي‌شود (تار، 2004). همچنين، نحوه تزئين محيط كلاس به‌خصوص ديوارها، دم‌دست‌ترين معيار ارزيابي اوليا و همكاران از اهداف مربيان و ميزان انگيزه و اشتياق وي در امر آموزش و يادگيري كودكان است. در سال‌هاي اخير مربيان دوره‌هاي پيش‌دبستان و دبستان تشويق شده‌اند كه استفاده از محصولات آموزشي آماده، مانند پوسترهاي چاپي، را به حداقل برسانند و يا اصلاً از آن‌ها استفاده نكنند؛ به اين دليل كه اكثر اين محصولات از رنگ‌هاي تند و براق مانند زرد و قرمز و نارنجي تهيه شده‌اند و وقتي روي ديوار نصب مي‌شوند، به رغم جذابيت رنگ‌هاي تند براي كودكان، در تمركز آنان اختلال ايجاد مي‌كنند و اين امر در كودكان، هيجان و شور كاذب ايجاد مي‌كند و آن‌ها را ناآرام و بي‌قرار مي‌سازد. اين تأثيرات را مي‌توان در كودكاني كه به بيماري ضعف تمركز (ADHD)1 دچارند، بيشتر مشاهده كرد. تحقيقات نشان مي‌دهد كه اين نوع كودكان در فضاي آرام و به دور از رنگ‌هاي تند و تحريك‌كننده، عملكرد بهتري در يادگيري مطالب جديد از خود نشان مي‌دهند (بنت، 2018). يك مربي با تجربه، فضاهايي را در ديوار كلاس خالي نگه مي‌دارد تا به مرور زمان، مطالبي را با توجه به محتواي جديد هر درس، نياز كودكان و موضوع جاري كلاس، در آن فضاها نصب كند ولي در ميزان و تعداد مواد نصب شده و تزئينات تهيه شده توسط كودكان، بايد حد تعادل را رعايت كرد تا فرصت لازم براي استراحت ذهن و چشم كودكان فراهم شود. ايجاد و حفظ تمركز در كودكان پيش‌دبستاني و دوره اول دبستان از دغدغه‌هاي اصلي مربيان است. كودكان با كوچك‌ترين موردي تمركز خود را در كلاس از دست مي‌دهند و مربي بايد انرژي و زمان زيادي صرف كند تا نظر آن‌ها را به موضوع كلاس برگرداند و آن‌ها را متمركز نگه دارد. البته كودكان در سال‌هاي بالاتر دبستان، كمتر به محيط كلاس و تبليغات و رنگ‌آميزي ديوارها عكس‌العمل رفتاري نشان مي‌دهند و توان بيشتري در تمركز و كنترل ذهن خود دارند (ويلينگهام، 2014).