تحليل نظريه حكايت در علم حصولي از ديدگاه استاد فياضي

بحث معرفت‌شناسانه دربارۀ ويژگي حكايت، از مباحث بنيادين در معرفت‌شناسي معاصر است. معرفت‌شناسان مسلمان نيز در مورد ذاتي‌بودن و بالفعل بودن حكايت مفاهيم، ديدگاه‌هاي متفاوتي دارند. رأي مشهور معرفت‌شناسان مسلمان بر آن است كه حكايت، ذاتيِ باب برهان، و وصف بالفعل صورت‌هاي ذهني است. برخي ديگر بر اين باورند كه حكايت بالفعل تنها در مرتبۀ تصديق، صادق است و حكايت تصورات و قضايا، شأني و بالقوه است. در مقابل اين ديدگاه‌ها، استاد فياضي حكايت را ذاتي باب‌ ايساغوجي و بالفعل صورت‌هاي ذهني مي‌داند. در اين مقاله تلاش شده است با تبيين تحليلي ديدگاه استاد فياضي و وارسي انتقاد‌ها بر اين ديدگاه، ابعاد جديدي از مسئله حكايت روشن گردد. تبيين دقيق مفاهيم دخيل در فرايند حكايت در آراي اين حكيم نشان مي‌دهد نقدهاي وارد بر ديدگاه ايشان، از جمله ناديده‌گرفتن نقش فاعل شناسا در فرايند حكايت يا عدم دلالت ادله بر مدّعا، وارد نيستند.