بررسي عوامل موثر بر رشد بهره‌وري كل عوامل توليد با تاكيد بر سرمايه انساني و انرژي‌هاي تجديدپذير و تجديد ناپذير

اين مقاله به بررسي تاثير عوامل اثرگذار بر بهره‌وري كل عوامل به ويژه نوع مصرف انرژي و سرمايه انساني طي دوره زماني 1980 تا 2014 (1393-1359) در ايران پرداخته است. در اين راستا با توجه به وجود مشكل درون‌زايي در مدل، عوامل تاثيرگذار بر رشد بهره‌وري كل عوامل در ايران در قالب پنج مدل مختلف با استفاده از روش GMM برآورد شد. بر اساس يافته‌هاي پژوهش، شدت استفاده از سوخت‌هاي فسيلي به طور قابل توجهي بهره‌وري كل عوامل را در ايران كاهش مي‌دهد. همچنين درجه باز بودن تجاري، شدت استفاده از انرژي‌هاي تجديدپذير و بهره‌وري كل عوامل با يك دوره تاخير از عوامل افزاينده‌ي بهره‌وري كل عوامل در ايران هستند. در نهايت نتايج نشان‌دهنده‌ي آن است كه نه تنها سرمايه انساني و سرمايه‌گذاري مستقيم خارجي طي دوره زماني پژوهش، در بهره‌وري كل عوامل در ايران نقشي نداشتند بلكه نقش اثر تعاملي آن‌ها در بهره‌وري نيز تاييد نشد.