پايش خشكسالي كشاورزي با استفاده از شاخص خشكسالي RDI و مدل زمين آماري كريجينگ (مطالعه موردي: مناطق مركزي و جنوبي استان فارس)

خشكسالي از مهم‌ترين بلاياي طبيعي است كه به دليل فراواني رخداد نيازمند ارزيابي و پايش به‌خصوص در حوزه كشاورزي مي باشد. در پژوهش حاضر از شاخص شناسايي خشكسالي (RDI) جهت پايش خشكسالي و ارزيابي مكاني شدت آن در مناطق مركزي و جنوبي استان فارس استفاده‌شد. رابطه شدت و مدت‌زمان تداوم خشكسالي طي سال‌هاي مختلف دوره آماري موردنظر (1991-1990 تا 2013-2012) موردبررسي قرار گرفت. جهت ارزيابي مكاني از مدل كريجينگ در محيط سامانه اطلاعات جغرافيايي (GIS) استفاده‌شد. براساس مقايسه ميان نيم تغييرنماهاي مختلف مدل كريجينگ، مناسب‌ترين مدل انتخاب شد. بر اساس نتايج به‌دست‌آمده شدت خشكسالي، تداوم و روند آن طي دوره آماري موردمطالعه تعيين شد. نتايج نشان داد در ايستگاه‌هاي شهرستان‌هاي داراب و نيريز طي سال‌هاي 2000 تا 2002 و 2008 تا 2010 خشكسالي هاي شديدي رخ‌داده است. در ايستگاه‌هاي شهرستان‌هاي فسا و جهرم نيز در بيش تر سال‌ها نوسانات اقليمي منجر به وقوع خشكسالي با شدت‌هاي كم تا زياد شده است. در ايستگاه منطقه لارستان نيز نتايج نشان داد خشكسالي‌هاي متعددي رخ ‌داده است و تعداد رخداد خشكسالي ها در دهه 2000 تا 2010 بسيار زياد بوده است. در ارزيابي مكاني خشكسالي، با استفاده از مدل كريجينگ، نتايج نشان داد بر اساس مقايسه انجام‌گرفته مناسب‌ترين نيم تغييرنما، مدل كروي است. ارزيابي آسيب‌پذيري خشكسالي در مناطق موردمطالعه نيز نشان داد مناطق شمالي شهرستان نيريز، استهبان، فسا، داراب و لارستان دچار آسيب بيش تري گرديده‌اند. لذا استفاده از شاخص‌هاي خشكسالي، روش‌هاي پايش و پهنه‌بندي شدت خشكسالي جهت مديريت بهتر و برنامه‌ريزي جهت پيش‌آگاهي ضروري مي‌باشد و استفاده از آن جهت تصميم‌گيري‌هاي مديريت منابع آب پيشنهاد مي‌شود.