بررسي مرمت‌هاي تكميلي در نقش‌برجسته‌هاي سنگي محوطه ‌تاريخي تخت‌ جمشيد از منظر جهان‌بيني دوران هخامنشي: مطالعه‌اي تطبيقي

مرمت تكميلي به‌عنوان اقدامي مداخله‌اي كه با هدف جبران بخش كمبود در آثار هنري و تاريخي انجام مي‌شود، مانند هر اقدام حفاظتي ديگري، نيازمند شناخت و درك اثر است. بخش مهمي از شناخت از طريق آگاهي نسبت به ديدگاه و انديشه‌ جامعه‌ مالك اثر نسبت به مقوله‌ هنر، به‌عنوان ابزاري براي بيان خود صورت مي‌پذيرد؛ موضوعي كه جهان‌بيني خوانده مي‌شود. در اروپا و بعضي مناطق ديگر، مطالعات زيادي در رابطه با فلسفه و جهان‌بيني غالب در دوره‌هاي مختلف از جمله؛ يونان و رُم باستان، قرون وسطي، رنسانس و ... صورت گرفته‌اند. حاصل اين مطالعات، ارائه‌ نظريات، مباني و كنوانسيون‌هاي متعدد در حوزه‌ حفاظت و مرمت آثار است. در ايران اما به‌جز پژوهش‌هايي كه بيشتر در مورد هنر و فلسفه‌ اسلامي انجام شده، كمتر به موضوع جهان‌بيني ايرانيان دوران باستان به‌ويژه دوره‌ هخامنشي پرداخته شده است. حال آنكه مرمت آثار اين محوطه نيز از همان شيوه‌ها و مباني مورد توافق بر پايه‌ جهان‌بيني غربي پيروي مي‌كند. اين مقاله با تمركز بر موضوع مرمت‌هاي تكميلي بخش‌هاي كمبود در نقش‌برجسته‌هاي تخت‌ جمشيد از طريق مطالعات ميداني و كتابخانه‌اي، تلاش مي‌كند تا جهان‌بيني ايرانيان باستان دوره‌ هخامنشي و ارتباط آن با هنر و در نهايت، با مرمت ميراث برجاي مانده را تحليل كند. در همين راستا، جهان‌بيني يونان باستان بررسي شده و دو فرهنگ غالب دنياي باستان؛ يعني فرهنگ يوناني كه نشأت‌گرفته از اسطورگان يوناني بوده و فرهنگ ايراني كه سرچشمه آن، اصول اخلاقي توحيدي است، مقايسه مي‌شوند. با توجه به وجود تفاوت‌هاي بنيادين ميان جهان‌بيني و در نتيجه تاريخ هنر ايرانيان دوره‌ هخامنشي با همتايان اروپايي آنها؛ به‌ويژه يونانيان - به‌عنوان فرهنگ مولد تاريخ هنر اروپايي و در نتيجه فلسفه‌ حفاظت و مرمت به نظر مي‌رسد داشتن رويكردهاي يكسان نسبت به موضوعات حفاظت/ مرمت، به‌ويژه مداخلات حفاظتي، تنها بر اساس رويكردهاي فلسفي و تاريخ هنر دنياي غربي قابل‌قبول نباشد و بنابراين، شايد نياز به بازبيني اصول حفاظت/ مرمت در خصوص شيوه‌هاي مرمت تكميلي در نقش‌برجسته‌هاي تخت جمشيد باشد.