تحليلي بر نقش و جايگاه ساروتقي در رقابتهاي درباري عصر شاه عباس دوم

پژوهش حاضر در پي بازيابي و واكاوي وقايع تاريخي دوره كوتاه سه‌ساله‌اي از تاريخ ايران در فاصله سال‌هاي: ۱۰۵۲ تا ۱۰۵۵ ق/۱۶۴۲ تا ۱۶۴۵ م است. اين پژوهش باهدف بررسي و تبيين نقش ساروتقي در رقابت‌هاي درباري سال‌هاي اول سلطنت شاه‌عباس دوم به انجام رسيده است. روش تحقيق در اين پژوهش، تاريخي تحليلي و جمع‌آوري اطلاعات به روش كتابخانه‌اي انجام‌شده است. ابزار اصلي پژوهش استناد به منابع آن دوره هست كه درنهايت بر پايه‌ي يافته‌هاي حاصل از منابع استنتاج، تبيين و تحليل به‌عمل‌آمده است. يافته‌هاي اين پژوهش بيانگر آن است كه در ابتداي سلطنت شاه‌عباس دوم به دليل صغر سن شاه رقابت‌هاي شديد درباري جهت تصدي مقامات مهم و تسلط بيشتر بر امور از سوي افراد صاحب نفوذ و مدعي صورت گرفت. در اين ميان ساروتقي به‌عنوان صدراعظم در پي حفظ قدرت و همچنين گسترش سلطه‌ي خود بر تمامي امور اعم از ديواني، نظامي و اقتصادي برآمد. ساروتقي ازجمله افراد باذكاوت دوره صفويه بوده كه به‌خوبي پله‌هاي ترقي را در زمان شاه‌عباس اول و شاه صفي طي نموده و در زمان شاه صفي به بالاترين مقام ديواني رسيد. در زمان شاه‌عباس دوم ساروتقي نمي‌خواست قدرت پيشين را از دست دهد و درراه اين هدف، چند صاحب‌منصب مهم ازجمله رستم خان، سپه‌سالار بانفوذ دوره شاه صفي، را قرباني نمود. ساروتقي براي حذف رقبا از حمايت مادر شاه و شبكه‌اي از جاسوسان بهره مي‌برد و جناح رقيب نيز از قدرت نظامي و ايلي استفاده مي‌نمود. درنهايت ساروتقي قرباني سياست‌هاي خصمانه خود، سختگيري‌ها مالياتي و ميل پنهان شاه براي حذف وي، گرديد.