نگرشي بر شكل‌گيري نظميه‌ي بنادرِ فارس و عملكرد آن در دوره‌ي قاجار

يكي از مهم‌ترين ابزارهاي موفقيت حكومت‌ها در طول تاريخ بشر، حفظ نظم و امنيت براي رفاه مردم بوده است. اين موضوع مستلزم وجود حكمرانان مقتدر بود. در عصر قاجار و به دنبال آشنايى ايرانيان با مظاهر تمدن جديد و تقليد و اقتباس از تشكيلات ادارى غرب، نيروى جديدي به نام پليس و نظميّه به كمك مستشاران خارجى در تهران و ايالات بزرگي چون فارس شكل گرفت. پژوهش حاضر، با روش تحقيق تاريخي و با بهره گيري از اسناد، روزنامه و منابع كتابخانه اي، به دنبال پاسخي براي اين سؤال است كه علل شكل‌گيري نظميه در بنادرِ فارس و عملكرد آن در دوره قاجار چه بوده است؟ يافته هاي پژوهش حكايت از آن دارد كه فقدان امنيت و سلب آرامش و آسايش مردم در نبود قدرت مركزي از عوامل شكل‌گيري نظميه در بنادر بوده و با تأسيس نظميه، مأموران نظميه نه‌تنها آرامش را برقرار ننمودند، بلكه بر تعديات بر مردم اين مناطق در جهت منافع خويش ادامه مي‌دادند و در بيشتر موارد، خود از عوامل سلب امنيت محسوب مي‌شدند. اين موضوع شكايات مردم به مراجع ذي صلاح چون ايالت فارس و مجلس شوراي ملي را به دنبال داشت.