شرق‌شناسي وارونۀ حقوق كودك با تأكيد بر حقوق كودك ايراني-اسلامي

پژوهش حاضر براساس گفتمان مقاومتي شرق‌شناسي وارونه به‌دنبال ارائۀ شناختي از شرايط بومي جامعۀ ايران دربارۀ چگونگي حقوق كودك است. بر مبناي مطالعه‌اي اكتشافي، شش حوزۀ داخلي و خارجي كه مبناي تعريف حقوق كودك در ايران هستند، مبني بر قوانين و مقررات ايران، سياست‌گذاري‌هاي داخلي در سه عرصۀ حاكميتي، دولتي و ديوان‌سالاري، جامعۀ مدني ايران، سياست‌گذاري‌هاي جامعۀ جهاني (بين‌الملل)، آيين دين اسلام و سياست‌گذاري‌هاي جهان اسلام را شناسايي و سپس با روش تحليل محتواي كيفي، تحليل شده است. جامعۀ ايران با توجه به شرايط سنتي و اسلامي خود، كودك را در خانواده و تحت ولايت والدين يا سرپرستان درنظر مي‌گيرد و با اولويت منافع جمعي در خانواده و جامعه به حمايت از كودك مي‌پردازد. پيرو اين اصل، كودك در خانواده حق حيات دارد، حتي اگر هنوز نطفه‌اي بيش نباشد. رعايت اين حق نيز امري فرانسلي و فراتاريخي است كه نسل‌هاي پيشين را دربر مي‌گيرد. كودك در جمعي گسترده‌تر يا ساختاريافته‌تر مانند جامعه، حق استقلال، نداشتن استعمار و استحمار و همچنين نبود تحريم را دارد. كودكان جوامع اسلامي از جمله ايران به حقوقي نياز دارند كه در جوامع مركز در پيمان‌نامه و كنوانسيون حقوق كودك به‌عنوان منابع جهاني مسلط مدنظر قرار نگرفته‌اند؛ گويي حقوق كودك در منابع جهاني، خوانشي جدا و فرسنگ‌ها دور از زمينه‌هاي اجتماعي و فرهنگي جوامع پيرامون (شامل اسلام و ايران) است. اين موضوع، نيازمند توجه و اقدام جوامع پيراموني براي ارائۀ «ساختار بومي حقوق كودك» است.