تأثير تغييرات ساختاري و سرمايه انساني بر رابطه آلودگي محيط‌زيست و رشد اقتصادي در كشورهاي حوزه منا با دو روش GMM و PVAR

بدون عنوان

در دهه‌هاي اخير تحقيقات بسياري بر بررسي اثرات مستقيم و غيرمستقيم سرمايه انساني و تغييرات ساختاري بر رشد اقتصادي تمركز كرده‌اند و ديدگاه‌ها و نظرات متفاوتي در اين خصوص ارائه‌شده است. آلودگي محيط­زيست نيز به‌عنوان يكي از عوامل غيرمستقيم مؤثر بر رشد اقتصادي مورد تأكيد قرارگرفته است؛ اما دراين‌بين نبايد از محدوديت­هاي پيش روي طرفداران نظريه تأثير به‌كارگيري سرمايه انساني و تغييرات ساختاري در جهت كاهش آلودگي محيط­زيست به‌منظور نيل به اهداف و سياست­گذاري­هاي توسعه اقتصادي غافل ماند. بر اين اساس، با توجه به اينكه رشد اقتصادي يكي از اهداف مهم كشورهاست و بررسي و تعيين علل رشد اقتصادي از جايگاه ويژه‌اي برخوردار است، هدف از اين تحقيق، بررسي تأثير شوك­هاي تغييرات ساختاري و سرمايه انساني بر ارتباط آلودگي محيط‌زيست و رشد اقتصادي مي‌باشد كه با استفاده از داده­هاي 15 كشور حوزه منا در دوره زماني 2000 تا 2016 و با به‌كارگيري دو روش گشتاورهاي تعميم‌يافته (GMM) و خود رگرسيون برداري پانل (PVAR) انجام‌شده است. نتايج به‌دست‌آمده نشان مي‌دهد، آلودگي محيط‌زيست تأثير منفي و معني‌داري بر رشد اقتصادي در نمونه موردبررسي دارد؛ همچنين وجود شوك­هاي هم‌زمان سرمايه انساني و تغييرات ساختاري نقش تعديل‌كننده در تأثير منفي آلودگي محيط‌زيست بر رشد اقتصادي كشورهاي حوزه منا داشته است.

no abstract