دو سويۀ ناسازگار در فلسفۀ ويتگنشتاين با نظر به رسالۀ منطقي - فلسفي

آنچه فهم فلسفۀ ويتگنشتاين را دشوار مي‏كند، ناسازگاري رويكردهاي سلبي و ايجابي اوست. مراد از رويكرد سلبي، نگرش ضدفلسفي ويتگنشتاين است؛ اينكه فلسفه نبايد با نظريه‏پردازي و استناد به آموزه‏هاي متافيزيكي به پالايش زبان بپردازد، هدف آن نبايد جز روشن‌گري و توصيف محض باشد و سرانجامِ آن نيز نبايد شماري از گزاره‏هاي فلسفي باشد. مراد از رويكرد ايجابيِ ويتگنشتاين دربارۀ فلسفه هر موضع فلسفيِ معناداري، ولو حداقلي، است كه رويكرد ضدفلسفي ويتگنشتاين آن را مجاز نمي‌داند. مسئلۀ اصلي اين است كه چگونه فلسفۀ مطلوب ويتگنشتاين مي‌تواند به توصيف يا روشن‌گري زبان بپردازد؛ درحالي‌كه شديداً در قيد مواضع ضدفلسفي است. اين نوشتار مي‏كوشد با تحليل رسالۀ منطقي فلسفي ناسازگاري يادشده را ارزيابي كند (هرچند نتايج اين تحليل تنها به مواضع ويتگنشتاين متقدم محدود نمي‌شود)؛ سپس خوانش‌هايي را بررسي كند كه براي برون‌رفت از اين ناسازگاري تدبيري انديشيده‌اند و سرانجام نشان دهد چرا به نظر نمي‌رسد اين ناسازگاري رفع‌شدني باشد.