بررسي معناشناختي واژه «دنيا» در قرآن كريم با رويكرد شناختي

واژه دنيا با يكصد و پانزده بار تكرار، يكي از پركاربردترين و كليدي ترين واژگان قرآن مجيد است كه مداقه در معناي كاربردي آن مانند تمام الفاظ مصحف شريف امري ضروري است؛ ازاين‌رو در اين پژوهش تلاش مي شود به تصويري درست از معناي واژه دنيا در قرآن دست يازيم. يافته هاي اين پژوهش كه با روش توصيفي ـ تحليلي ـ كتابخانه اي نوشته شده است، بيانگر اين مطلب است كه اگر واژه دنيا از ريشه دنو باشد، مؤنث «أدني» به معناي نزديك‌تر است و اگر از دنائت باشد، مونث «أدني» به معناي پست‌تر است. البته عرب ها اين واژه را در معناي خسّت، رذيلت و پستي مهموز نمي‌كنند؛ لذا «أدنأ» نمي گويند. همچنين قرآن كريم از واژه دنيا به دو صورت اسمي و صفتي بهره برده است، در مقام اسم، معناي لغت‌نامه اي دنيا مدّ نظر نيست، اما در مقام صفت به جز در يك آيه، هميشه دو معناي پستي و نزديكي مورد نظر است.