مروري بر منشاء و مسيريابي جغرافيايي ريزگردها و راهكارهاي مقابله با آن در ايران

ايران وخاورميانه در كمربند خشك جهان قرار گرفته اند. كشور ما به سبب شرايط اقليمي و جغرافيايي، مستعد رخداد توفان گرد و غبار است.خشكسالي، ناامني و جنگ ،فقدان پوشش گياهي، ناپايداري جوي در صحراهاي همجوار و انتقال افقي و قائم ذرات گرد و خاك و تشديد آن بدليل دخل و تصرف هاي بي رويه موجب اثرات سوئي بر زيست بيوم ،سلامتي، بهداشت، توليد، حمل و نقل، گردشگري ،تشديد آلودگي ها، افزايش مهاجرت و مواردي از اين قبيل شده است . اين تحقيق درصدد است كه با روش جمع آوري اطلاعات كتابخانه اي و با بهره گيري از داده ها ، نقشه ها و تحليل فضايي و جغرافيايي به شناخت و تصوير مناسبي از وضعيت جغرافياي پديده ريزگرد از لحاظ منشاء و مسير كانون ايجاد آن برسد. سپس با استفاده از اين اطلاعات به تحليل فضايي و ريشه يابي منشاء داخلي و خارجي ريزگردها بپردازد. لذا در اين مقاله با روش مروري و توصيفي به بررسي مسير و كانون ريزگرد ابتدا در خارج از مرزهاي كشور همچون بررسي مسير عراق ، سوريه و شبه جزيره عربستان و سپس منطقه شمال شرق يعني آسياي ميانه و كشور تركمنستان و جنوب شرق كشور پاكستان با استفاده از جمع اوري نقشه و پهنه بندي مرتبط پرداخته شد و سپس به بررسي منشاء داخلي در جهت هاي جغرافيايي اصلي پديده ريزگرد و گردغبار از كانون هاي داخلي كشور پرداخته شد، اين پديده در تمام سال رخ مي دهد اما فراواني وقوع و اثر منفي اش و كيفيت بدتر هوا در فصل گرم بويژه تابستان و ماه هاي تير و مرداد بيشترديده مي شود . كه دليل آن تواتر ورود گرد غبار از كشور عراق و ناپايداري جوي صحراي حجاز ،كاهش رطوبت هوا ،خشكسالي ، استفاده بي رويه از منابع آبي و منابع طبيعي ، افزايش دما و سرعت و جهت باد و و خشك شدن تالابها و سوء مديريت است ريزگرد پيامد هاي مختلفي در ابعاد اقتصادي ،اجتماعي ، سياسي،زيست محيطي . ونهادي و سازماني در پي دارد كه از نتايج تحقيق ذكر تعدادي از اين پيامدها و راهكارهاي مقابله با آن است كليدواژه‌ها