پيش‌بيني تغييرات هندسي پيچان‌رودهاي رودخانه زهره

منطقۀ موردمطالعه بخش پيچان رودي رودخانۀ زهره است كه در دلتاي ساحلي هنديجان به خليج‌فارس مي‌ريزد. اين رودخانه‌ در معرض تغيير و تحول است و اين تغييرات به‌صورت فرسايش يا رسوب‌گذاري در بستر، تغيير و جابه جايي پيچان رود ها و تغيير فرم رودخانه نمودار مي‌شوند. هدف اصلي بررسي تغييرات هندسي رودخانه زهره در محدودۀ پيچان رودي در يك دورۀ زماني 60 ساله از طريق تصاوير ماهواره‌اي و پيش‌بيني اين تغييرات، در درازمدت بوده است. در اين پژوهش با استفاده از نرم افزار GIS، عكس‌هاي هوايي سال 1334، نقشه‌هاي توپوگرافي ۵۰۰۰۰/ ۱ و تصاوير ماهواره‌اي Landsat سنجنده TM و +ETM خصوصيات مورفولوژيكي رودخانه مورد بررسي قرارگرفته است. تصاوير ماهواره‌اي و نقشه‌ها در نرم‌افزار Global Mapper ژئورفرنس شدند، سپس، در نرم‌افزار ENVI پيش‌پردازش و پردازش بر روي تصاوير ماهواره‌اي اعمال شد. براي مطالعۀ دقيق تر رودخانه به 8 بازه تقسيم گرديد. در نهايت پهنه‌هاي هر بازه با يكديگر مقايسه شده و راستاي حركت رودخانه زهره مشخص شد. جهت پيش‌بيني تغييرات مسير رودخانه زهره از روش برازش دواير مماس بر قوس پيچ‌هاي رودخانه استفاده‌شده و تغييرات به وجود آمده با توجه به شكل و الگوي رودخانه مورد مقايسه قرار گرفت، سپس مسير رودخانه در سال 2030 پيش‌بيني شد. نتايج نشان داده كه از سال 1955 تاكنون 10 مورد قطع‌شدگي كانال رودخانه رخ‌داده و طول رودخانه 3653 متر كوتاه‌تر شده است؛ همچنين بازه‌هاي پيچان‌رودي بيشترين تهديد را دارند و اگر تغييرات كاربري‌ها و مناطق حساس رودخانه به فرسايش به خصوص در رأس پيچ‌ها و مناطق با تغييرپذيري بالا كنترل نشود، مساحت زيادي از اراضي كشاورزي، تأسيسات انساني و جاده‌ها در معرض تهديد و تخريب جدي قرار مي‌گيرند.