برآورد بار رسوب معلق و ارزيابي همگني و ناهمگني دبي و رسوب (مطالعۀ موردي: حوضۀ آبخيز كسيليان، مازندران)

از آنجا ‏كه بسياري از حوضه‏هاي آبخيز كشور ايران ايستگاه رسوب‏سنجي ندارند، بين اندازه‏گيري‏ها و برآوردهاي انجام‏شده اختلاف زيادي مشاهده مي‏شود. به همين دليل، ارزيابي استفاده از مدل‏هاي تجربي و روش‏هاي آماري برآورد رسوب معلق انتقال رودخانه‏ها ضروري به نظر مي‏رسد. هدف از تحقيق حاضر، ارزيابي همگني و ناهمگني، روند تغييرات ميزان دبي جريان و رسوب و مقايسۀ مناسب كارايي روش‏هاي برآورد بار رسوب معلق با استفاده از منحني ‏سنجه در منطقۀ مطالعه‌شده است. با استفاده از نرم‏افزار ProUCL از طريق آزمون من‌ـ ‏كندال و پتيت به‌ترتيب به تغييرات روند و ارزيابي همگني و ناهمگني سري زماني دبي آب و رسوب پرداخته شد. براي برآورد رسوب‏دهى معلق منحني سنجۀ يك‏خطي، دوخطي و حد وسط دسته‏ها بررسي شده و بهترين روش از ميان روش‏هاي يادشده از طريق معيار R^2، NSE، RMSE و SD ارزيابي و انتخاب شد. نتايج نشان داد روش حد وسط دسته‏ها با بيشترين كارايي به عنوان روش مناسب براي اين منطقه است. همچنين، نتايج حاصل از بررسي روند تغييرات دبي جريان و رسوب با استفاده از آزمون من‌‌ـ ‏كندال با سطح 5 درصد معناداري نشان داد روند به صورت نزولي بوده و نشان‌دهندۀ تطابق تغييرات دبي و رسوب در اين منطقه است. در ارزيابي آزمون پتيت مشخص شد كه سري زماني گسسته در دبي رسوب ناهمگن و در دبي آب همگن است؛ بنابراين داشتن دانشي در ارتباط با همگني و ناهمگني دبي جريان و رسوب مي‏تواند براي اقدامات حفاظتي و تعديل آثار زيست‏محيطي مؤثر باشد.