همسنجي و تحليل ساختار بياني ادعاي ديگري و پاسخ امام(ع) به آن در نهج‌البلاغه

تحليل ساختار از جمله شيوه‌هاي بررسي متون ادبي به شمار مي‌رود؛ در اين روش با تقسيم‌بندي متن مورد نظر بر اساس ساختار و علت استفاده از آن، به مطالعۀ متن پرداخته مي‌شود. جستار پيش روي مي‌كوشد با روش توصيفي‌تحليلي، ضمن شناسايي و استخراج گفته و ادعاي شخص ديگر دربارۀ امام علي(ع) و عملكرد وي، ساختار و شيوۀ پاسخ ارائه‌شده از سوي آن حضرت را مورد دسته‌بندي قرار دهد و ارزيابي نمايد؛ اينكه امير سخن، ادعاي ديگري در مورد خويش را چگونه و با چه شيوه‌ و لحني نقل كرده است و پاسخ را با استفاده از چه ساختار بياني و تكنيكي فراديد مخاطب قرار داده است تا وي به پوچ بودن ادعاي مطرح‌شده مطلع شود و در مقابل، به حقانيت او حكم نمايد. بررسي‌ها نشان مي‌دهد كه امام (ع) كوشيده تا جايي كه ممكن است از لحاظ ساختاري، ادعاي ديگري را ساده و غير فني ارائه دهد و در عوض، كلام خويش را با كاربست شگردهاي متعدد بلاغي و به‌ويژه قسم، مستحكم و پرمايه سازد تا از رهگذر دخالت‌دهي آن شيوه‌هاي بياني، به اقناع مخاطب كمك نمايد.