بررسي تركيبات اسانس گياه مشگك (Ducrosia anethifolia (DC.) Boiss.) در ارتفاعات مختلف منطقه سيستان و بلوچستان ايران

مقدمه: نوع و مقدار تركيبات موثره گياهان دارويي در رويشگاه هاي طبيعي مختلف، تحت تأثير عوامل جغرافيايي مختلف از جمله ارتفاع از سطح دريا قرار دارد. هدف: هدف از اين مطالعه، شناخت اثر ارتفاع از سطح دريا بر كميت و كيفيت تركيبات اسانس گياه مشگك (Ducrosia anethifolia (DC.) Boiss.) در رويشگاه‌هاي طبيعي آن در منطقه استان سيستان و بلوچستان بود. روش بررسي: اندام‌هاي هوايي گياه مشگك در مرحله گل‌دهي كامل از ارتفاعات مختلف رويشگاه‌هاي گياه در استان سيستان و بلوچستان شامل گروه هاي ارتفاعي 400-0، 800-400، 1200-800 و 1600-1200 متر ارتفاع از سطح دريا جمع‌آوري و در سايه خشك شدند. اسانس نمونه‌ها به روش تقطير با آب با استفاده از دستگاه كلونجر استخراج و سپس جهت تعيين كميت و كيفيت تركيبات اسانس از دستگاه‌هاي GC و GC/MS استفاده شد. نتايج: نتايج نشان داد كه ارتفاع رويشگاه تأثير معني‌داري بر ميزان تركيبات اصلي اسانس داشته است و cis-Chrysanthenyl acetate با ميانگين 44.77 درصد، مهمترين تركيب اصلي اسانس بود كه در ارتفاعات 400 -0 و 800 -400 متر از سطح دريا مشاهده شد. همچنين nDecanal، alpha;Pinene، Citronellal و p-Cymene به ترتيب با 7.59، 3.37، 2.70 و 1.91 درصد از تركيبات اصلي ديگر اسانس بودند كه ميزان آنها در ارتفاعات مختلف به طور معني‌داري متفاوت بود. نتيجه‌گيري: بين ارتفاع از سطح دريا محل رويش گياه مشگك و ميزان تركيبات اسانس گياه دارويي مشگك رابطه معني‌داري وجود دارد. همچنين ارتفاع از سطح دريا يك عامل مهم در تغييرات تركيبات اسانس اين گياه مي‌باشد.