رهيافت هستي ‎شناختيِ متفكران اسلامي در فلسفه فيلم

نظريه‎هاي «شكل‌گرايي» و «واقع‎گرايي» در آراي فيلسوفان هنر و بالتبع آن در آراي دوران كلاسيك «نظريه فيلم» در منازعه ناتمام فيلسوفان «واقع‎گرا» و «ايده‎انگار» در سرآغاز شكل‎گيري مابعدالطبيعه مغرب‏زمين و اقوال و آراي افلاطون و ارسطو تا جدل عقل‎گرايان و تجربه‎گرايان در بدو رنسانس قابل رديابي است. با عنايت به شكل‏گيري پديده سينما در آغاز به كار دوربين «لومير» در ساحت واقع‎گرايي و دوربين «مه‌ليس» در سپهر شكل‌گرايي و تأثير شگرف هر دو بر پيشرفت و توسعه زبان سينما و وجود نقاط قوت و نكات سازنده در هر دو نظريه به نظر مي‎رسد، در عدم امكان خروج از انسداد منازعه بايد ترديد روا داشت. مدعاي اين نوشتار بر آن است كه اين منازعه يك جدلِ «شناختي» است و رهيافت متفكران اسلامي مبني بر رويكرد «هستي‏شناختي» در ساحت عالم خيال راهگشاي خروج از اين بن‎بست خواهد بود. چنانچه آراي ژيل دولوز آخرين متفكر ژرف‎انديش نظريه فيلم اين رهيافت را غنيمت مي‎شمارد.