پردازش فلسفي-مفهومي حق به شهر از منظر مديريت شهري

تحولات انجام‌‏‏گرفته در عرصه‏هاي مختلف زمينه‏ساز شكل‏دهي به مباحث جديد در عرصه مطالعه در حوزه شهرها به‏عنوان پديده‏هاي فضايي جغرافيايي است. اين تحولات ناشي از بي‏عدالتي، تبعيض جنسيتي، فقر، و توزيع درآمد در روابط قدرت موجود در مناسبات شهري است كه در حوزه مطالعات شهري، اجتماعي، و حقوقي مي‏توان به آن پرداخت. بر اين مبنا، مي‏توان گفت وجود تبعيض و دسترسي ‏نداشتن به امكانات حق چگونه زيستن را در ميان انسان‏ها به خطر مي‏اندازد و بايد پاره‏اي از امور فراهم باشد تا انسان‏ها بتوانند به يك زندگي مطلوب دست يابند. اين حق در شهر را جمعي از متخصصان اين حوزه «حق به شهر» ناميده‏اند كه در آن شهروندان «حق آزادي، حق مشاركت و تملك، حق دسترسي به امكانات شهري، و...» را بايد دارا باشند و براي رسيدن به آن مي‏توانند فرياد يا درخواست كنند. پژوهش حاضر مبتني بر روش تحليل محتوا در پي پاسخ به اين پرسش است كه چگونه مي‏توان مفهوم‏سازي درست از حق به شهر ارائه داد. فرضيه تحقيق اين است: به‏نظر مي‏رسد مفهوم‏سازي درستي از حق به شهر در كارهاي مورد بررسي انجام نگرفته و فقط به توصيف آن از طريق بيان مثال‏ها بسنده شده است. نتيجه اينكه اگر ايده حق به شهر از سوي مديريت شهري تحقق يابد، شاهد آن خواهيم بود كه شهرها در آينده‏ به فضاهايي پويا و پايدار تبديل ‏شوند. بنابراين، حق به شهر عبارت است از شناخت منابع و امكانات موجود و توزيع عادلانه آن در فضاي شهر؛ به‏‏طوري‏كه مديريت دموكراتيك شهري براساس شفافيت، مسئوليت‏پذيري، و پاسخ‏گويي زمينه مشاركت شهروندان را فراهم آورد تا شهروندان بتوانند آن‏گونه كه شايسته است بر سرنوشت خود نقش داشته باشند و چگونه زيستن را خود طراحي و اجرا كنند؛ زيرا انسان داراي قدرت اختيار و خودآگاهي است و درحقيقت اين خودآگاهي و اختيار تشكيل‏دهنده گوهر انساني اوست.