ارائه مدل اكتشافي ـ تجربي عوامل بازدارنده تحقق‌پذيري طرح‌هاي جامع شهري (مطالعۀ موردي: كلان‏ شهر شيراز)

به‏‏رغم صرف هزينه‏هاي كلان براي تهيه طرح جامع شهري، شواهد نشان مي‏دهد اين طرح در بسياري از فضاهاي شهري كشور با مشكل و چالش عدم تحقق‏پذيري مواجه است. هدف از پژوهش حاضر، كه با روش توصيفي‏ تحليلي انجام گرفته است، شناسايي عوامل بازدارنده تحقق‏پذيري طرح جامع شهري در كلان‏شهر شيراز است. جامعه آماري را مديران و كارشناسان شهري و همچنين استادان دانشگاهي متخصص تشكيل مي‏دهد كه از ميان آن‏ها 170 نفر نمونه آماري درنظر گرفته شده‏اند. ابزار اصلي پژوهش براي جمع‏آوري داده‏هاي مورد نياز پرسش‏نامه محقق‏ساخته است و براي تجزيه و تحليل داده‏ها از نرم‏افزارهاي SPSS و Amosاستفاده شده است. نتايج نشان داد پنج عامل شناسايي‏شده مهم‏ترين بازدارنده‏هاي تحقق‏پذيري طرح جامع در محدوده مطالعاتي‏اند كه توانسته‏اند 69.7 درصد از واريانس متغير وابسته پژوهش را تبيين كنند. عوامل شناسايي و درصد تبيين هر يك به‏ترتيب اهميت عبارت‏اند از: ضعف عوامل مديريتي (20.09)؛ ضعف فرايند تهيه، تدوين، و تصويب طرح (13.9)؛ بنيان مالي و اقتصادي ضعيف نهادهاي متولي (13.15)؛ موانع اداري‏ قانوني (11.38)؛ و بي‏اعتنايي به بسترهاي مشاركتي(11.18). همچنين، نتايج پژوهش نشان داد مدل تجربي نهايي عوامل بازدارنده تحقق‏پذيري طرح جامع با استفاده از رويكرد مدل‏سازي معادلات ساختاري در كلان‏شهر شيراز از برازش مناسبي برخوردار است و تأييدكننده مدل اكتشافي شناسايي‏شده است. همچنين، نتايج نشان داد نظارت دقيق علمي بر فرايند تهيه و تصويب و اجراي طرح، ممانعت از دخالت آرايشخصي و ديدگاه‏هاي سياسي در فرايند تهيه، تصويب و اجراي طرح،و درنظرگرفتن مشاركت و همكاري شهروندان در همهمراحل تهيه، تصويب،و اجراي طرح به‏ترتيب با 145، 138، و 135 مورد تكرار مهم‏ترين راهكارهاي عملياتي براي رفع موانع شناسايي شده‏اند.