بررسي تحليلي و مقايسه‌اي مفهوم جوهر در فلسفه ارسطو و ملاصدرا

مساله جوهر از مسائل اصلي و محوري فلسفه است و لذا موضع هر فيلسوفي نسبت به آن، قطعا نقش تعيين كننده‌اي در كل فلسفه‌اش خواهد داشت. از طرفي مقايسه بين ديدگاهها يكي از بهترين راه‌هاي تحليل و فهم رويكردهاي فلسفي مختلف است و لذا نوشتار حاضر با روش كتابخانه‌اي و تحليلي، در تلاش است كه بررسي تحليلي ديدگاه دو فيلسوف مهم تاريخ فلسفه؛ يعني ارسطو و ملاصدرا در خصوص مفهوم جوهر را در قالبي مقايسه‌اي به انجام رساند. در نتيجه بررسي انجام شده معلوم گرديد با وجود اينكه هم ارسطو و هم ملاصدرا در بحث جوهر به يك معنا دنبال واقيعت و منشاء واقعي تشخص و شيئيت شيء هستند، چيزي كه حقيقتاً موجود است و ساير چيزها به تبع آن موجود شده‌اند؛ اما ارسطو نهايتاً از بين موجودات تنها از صورت به عنوان جوهر نخستين ياد مي‌كند و ساير نامزدهاي جوهر بودن را به معناي ثانوي جوهر مي‌داند در حالي كه ملاصدرا با توجه به اصالت وجود، وجود را به عنوان جوهري واحد و مشكك معرفي مي‌كند كه تمامي موجودات تعينات آن هستند.