نسبت رأي و أثر در تفسير البسيط واحدي و التبيان شيخ طوسي با تأكيد بر مؤلفه‌هاي تفسير به رأي

در اين مقاله رويكرد تفسيري واحدي نيشابوري (م.468 ق.) مفسّر شافعي در تفسير البسيط و شيخ طوسي (م. 460 ق.) مفسّر شيعه در تفسير التبيان به تفسير به رأي بررسي مي‌شود. اين دو تن، از مفسّران قرن پنجم و تقريباً همزمان هستند. واحدي در اين شيوه، آيات را بر اساس لغت، وجوه دلالت آن و علوم قرآني تفسير مي‌كند. هم‌چنين در تفسير اجتهادي خود به جمع بين تفسير به رأي و تفسير اثري مي‌پردازد. وي در صورت تعارض، اولويت را به تفسير اثري مي‌دهد و يافته‌هاي تفسير به رأي را بر اساس مستندات تفسير اثري توجيه مي‌كند. شيخ طوسي از روايات تفسيري چهار گونه استفاده مي­كند: استفادۀ تفسيري، تبيين معاني واژه­ها، تبيين اِعراب آيات، استفادۀ كلامي. اجتهاد طوسي در اين ميان، جمع بين اقوال و روايات تفسيري به شيوۀ نقد برخي از آنها بر اساس روايات و تأييد يا تقويت بعضي ديگر است. شباهت­ها و تفاوت اين دو رويكرد در مقاله تبيين شده است.

no abstract