بررسي تطبيقي درك شنيداري گواه نمايي در فارسي، تركي و انگليسي از رويكرد روانشناسي زبان

A comparative study of evidentiality auditory comprehension of Persian, Turkish, and English

در اين پژوهش با به‌كارگيري روش تصميم‌گيري (واژگاني/ تصويري) بيناحسي سعي شده است كه نحوه پردازش جملات حاوي عناصر گواه‌نما بررسي شود. سؤال اصلي تحقيق واقعيت روانشناختي سلسله مراتب گواه‌نمايي است كه از مستقيم (ديداري) شروع مي‌شود و به غيرمستقيم (استنتاج/ استدلال/ استنباط) ختم مي‌شود. چارچوب نظري تحقيق مبتني بر رمزگان چندبخشي/ چندگانه است كه در اين نگرش بازنمودهاي زباني چند بخشي هستند و نوع حواس درگير به هنگام درك و توليد زبان در اين بازنمودها مؤثرند؛ به بيان ديگر بازنمودهاي ذهني متأثر از درون دادهاي حسي هستند و ماهيتي يگانه و انتزاعي ندارند. نتيجه آزمون‌هاي سه گانه دال بر اين است كه الف) كدگذاري‌هاي صرفي - نحوي گواه‌نمايي (نظير آنچه در تركي ديده مي‌شود) با كدگذاري‌هاي واژگاني گواه‌نمايي (نظير آنچه در فارسي وجود دارد) در چند‌و‌چون زمان پردازش در سخنگويان تك زبانه و طبيعي تأثيري ندارد. ب) در سلسله مراتب گواه‌نمايي، در فارسي و تركي جملات حاوي گواه‌نماهاي مستقيم ديداري از ديگر انواع آن به‌طور معني‌داري ديرتر پردازش مي‌شوند. ج) در نحوه پردازش گواه‌نماي حاوي نقل قول غيرمستقيم و مستقيم به‌عنوان گواه‌نماهاي دست دوم تفاوت در نحوه به ياد سپاري هم در فارسي و هم در انگليسي ديده مي‌شود.

This study investigates processing of sentences containing evidentials by the cross-modal decision method. The main question of this inquiry is the psycholinguistic reality of evidentiality hierarchy. The theoretical framework is mainly based on episodic processing. As for the results, they show that a) morpho-syntactic evidential encodings have no direct influence on the processing time and cognitive load, b) both in Persian and Turkish in evidentiality hierarchy, sentences containing direct witnessed evidentials are processed later and longer than the second- hand inferred evidentials , and c) direct and indirect reported speech are processed differently, in such a way that participants showed superior and faster memory for the exact wording of direct than indirect speech.