بررسي برخي نكات و اشارات اساطيري، حماسي و فولكلوريك مربوط به اسب در خمسه نظامي گنجوي

اسب در زندگي مردمان كهن اهميت بسياري داشته است و همين امر باعث شده تا هاله‌اي از اشارات و ارجاعات فرهنگي پيرامون آن شكل گيرد. در بيشتر شاهكارهاي ادبيِ قديم، اسب نقش و جايگاه ويژه‌اي دارد. ما در جستارِ پيش رو برخي نكات اساطيري، حماسي و داستاني مربوط به اسب در خمسه­ي نظامي گنجو‌ي بررسي كرده­ايم. آگاهي از اين نكته‌ها ما را با ظرايف و دقيقه­هاي داستان‌هاي كوتاه و بلند نظامي بيشتر آشنا مي‌كند. نظامي خودآگاه يا ناخودآگاه در پرداخت شخصيت اسب از اساطير، آيين‌ها، متون حماسي، افسانه‌ها، باورهاي عاميانه،‌ روايت‌هاي داستاني و تاريخي بهره‌ گرفته‌ و به ياري دانش وسيع خويش در حوزه‌هاي نمادشناختي، روان‌كاوي و مردم‌شناختي، اسب را به يك دال مركزي در منظومه‌هايش بدل ساخته ‌است. در اين مقاله هفت اشاره­ي داستاني واكاوي شده است. در لايه‌هاي ژرف اين اشاره‌هاي داستاني، عناصري اساطيري- حماسي و فولكلوريك جريان دارد. قرباني­كردن، خورشيدي‌نژاد بودن، ارتباط با ايزدان آب، پيكرگرداني و كاركرد توتميك از جمله مباحث مفصلي است كه در پيوند با اشاراتِ داستانيِ مربوط به اسب در خمسه­ي نظامي طرح‌كرده‌ايم.

no abstract