معناشناسي واژه‌هاي «اماني» و «اٌمنيه» در بافتارِ آيات قرآن‌كريم

منظور از معناشناسي واژه هاي »اَماني « و »اُمنيه « در بافتار آياتِ قرآن كريم، تحليل معناشناختي اين واژه ها در بافت زباني و موقعيتي آنهاست. در اين تحليل علاوه بر سياق، آيات نظير، اسباب نزول، مردم شناسي مخاطبان و سبك ارجاعي قرآن كريم آن‌گونه كه ونزبرو ادعا مي كند، نيز لحاظ مي گردد. از معناشناسي واژه هاي »اَماني « و »اُمنيه « در بافتارِ آياتِ قرآن كريم اين نتيجه كلي حاصل مي شود كه اين واژه ها در تمام كاربردهاي قرآني خود با مفهوم »وعده « ارتباط معناشناختي نزديكي دارند و به معناي »وعده هاي « خوشايندي هستند كه انسان به خود و پيروان خود مي دهد. مصاديقي از اَماني، وعده هايي باطل و ناشي از فريبكاري شيطان هستند: مانند وعده داخل شدن در بهشت و رهايي سريع از آتش جهنم كه يهوديان غرق در گناه دل خود را به آنها خوش كرده بودند و بي‌هيچ مستندي از وحي و تورات در اين باره گمانه زني مي كردند. اما گاهي مصداقِ اين وعده ها حق است: چنانكه در آيه 52 سوره حج، مصداقِ واژه »اُمنيه «، »وعده فرج « است كه انبيا و رسولان الهي آن را از وحي دريافت كرده و دلهاي خود و پيروان خود را با آن محكم مي كردند: اين آيه در ارجاع به »وعده فرج « كه در زبور حضرت داود عليه‌السلام قرار دارد، بيان شده است و تعبير »القاي شيطان « در اين آيه، در ارجاع به پاسخ نمادين به شيطان در مراسم رمي جمرات بيان شده است. اين مراسم در سرزمين »منا « انجام مي شود كه نام آن با واژه »اُمنيه « هم ريشه است.