تحليل فرآيند الگويابي از رفتار شخصيت ها در قصه هاي قرآن

An Analysis of the Process of Mode Development from the Behavior of Characters in Quranic Stories

تحقيق حاضر به الگوگيري و قاعده يابي از رفتار شخصيت ها در قصه هاي قرآن نظر دارد و مقدمات اين فرآيند فكري را به ترازوي تحليل مي نهد. انتقال از نمونه جزيي به قاعده كلي، مستلزم پيمودن چهار گام ذيل است: احراز وقوع رفتاري خاص در قصه، احراز شايستگي يا جواز رفتار، احراز قصد قصه گو بر الگوشدن رفتار و احراز دامنه عموميت يابي رفتار. در فرآيند برداشت الگوهاي عام رفتاري از قصه هاي قرآن، از نقش آفريني دانسته ها و مفروضات پيشين مخاطبان گريزي نيست، بلكه چه بسا مخاطب قصه، خود از قبل مي داند كه رفتار مناسب الگوشدن كدام و رفتار نامناسب كدام است و آنگاه، رفتار مناسب و داراي امتياز را به الگو تبديل مي كند، اما رفتار فاقد امتياز را به الگو بدل نمي كند. افزون بر اين، ابهام و ترديد در قصد قصه گو بر قاعده سازي، به مفروضات مخاطبان قصه، مجال نقش آفريني مي بخشد.

The current research delves into the quality of rule-formation and model development from the behavior of characters in Quranic stories and analyses the prerequisites of this mental process. Generalization from a detailed sample to a prevailing rule requires the fulfilment of the following steps; assuring the occurrence of a particular behavior in the story, acquiring the qualification and acceptability of the behavior, obtaining the intention of the story-teller for modeling the behavior, fulfilling the conditions for generalization of the behavior. In the process of acquiring general behavioral models from Quranic stories, knowing and presuppositions play an inevitable role. Thus, the audience of the story can already distinguish a desirable behavior from an undesirable behavior and develops the earlier into a model while ignoring the later. Besides, the ambiguity in and doubt toward the intention of the story-teller for rule-formation allows for the effect of the pre-suppositions held by the audiences.