ﻧﻘﺪ و ﺗﺤﻠﯿﻞ وﺟﻮه رواﯾﺖﺷﻨﺎﺧﺘﯽ »ﺷﯿﺮﯾﻦ و ﺧﺴﺮو« اﻣﯿﺮﺧﺴﺮو دﻫﻠﻮي ﺑﺮ ﭘﺎﯾﮥ دﯾﺪﮔﺎه ﺗﻮدوروف

از ﻣﻬﻢﺗﺮﯾﻦ ﻧﻈﺮﯾﻪﻫﺎي ادﺑﯽ، ﻧﻈﺮﯾﮥ ﺳﺎﺧﺘﺎرﮔﺮاﯾﯽ (structuralism) اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺑﺮرﺳﯽ و ﺗﺤﻠﯿﻞ ﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎي ﻋﺎم در ﻧﻈﺎمﻫﺎي ﻣﻌﻨﺎداري ﻫﻤﭽﻮن زﺑﺎن، ادﺑﯿﺎت، داﺳﺘﺎن، اﺳﻄﻮره و .... ﻣﯽﭘﺮدازد. ﺗﺤﻠﯿﻞ ﺳﺎﺧﺘﺎري داﺳﺘﺎن و رواﯾﺖ از زﯾﺒﺎﺗﺮﯾﻦ ﺗﺤﻠﯿﻞﻫﺎي ادﺑﯽ در ﻧﻘﺪ ادﺑﯽ ﻣﻌﺎﺻﺮ ﺑﻪ ﺷﻤﺎر ﻣﯽآﯾﺪ. ﺷﯿﺮﯾﻦ و ﺧﺴﺮو ﺟﺰو ﻣﺘﻮن ﮐﻬﻨﯽ ﻣﺤﺴﻮب ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ در ردة رواﯾﺖﻫﺎي اﺳﻄﻮرهاي ﺑﻪ ﺣﺴﺎب ﻣﯽآﯾﺪ. زﯾﺒﺎﯾﯽ ﻫﻨﺮي ﺷﻌﺮ اﻣﯿﺮﺧﺴﺮو دﻫﻠﻮي در ﺷﯿﺮﯾﻦ و ﺧﺴﺮو ﺑﺮ ﮐﺴﯽ ﭘﻮﺷﯿﺪه ﻧﯿﺴﺖ، ﺗﺤﻠﯿﻞ و ﺗﺠﺰﯾﮥ ﻋﻨﺎﺻﺮ و داﺳﺘﺎنﻫﺎي اﯾﻦ اﺛﺮ ﺣﻤﺎﺳﯽ-ﺑﺰﻣﯽ، ﺑﺴﯿﺎري از ﺟﻠﻮهﻫﺎي زﯾﺒﺎﯾﯽﺷﻨﺎﺳﺎﻧﮥ اﯾﻦ ﺣﻤﺎﺳﻪ را ﺑﻪ ﻣﺎ ﻧﺸﺎن ﻣﯽدﻫﺪ. از دﯾﺪﮔﺎه ﺳﺎﺧﺘﺎرﮔﺮاﯾﯽ، آﻧﭽﻪ در ﺑﺮرﺳﯽ و ﺷﻨﺎﺧﺖ ﯾﮏ اﺛﺮ ادﺑﯽ اﻫﻤﯿﺖ دارد و ﺑﺎﯾﺪ ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﺧﻮد ﻣﺘﻦ و ﻣﻨﺎﺳﺒﺎت دروﻧﯽ آن اﺳﺖ. ﺷﯿﺮﯾﻦ و ﺧﺴﺮو در ﺷﻤﺎر آن دﺳﺘﻪ از آﺛﺎر رواﯾﯽ و داﺳﺘﺎﻧﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﯽﺗﻮان ﺑﺴﯿﺎري از ﻋﻨﺎﺻﺮ داﺳﺘﺎﻧﯽ ﻧﻮﯾﻦ را در ﻗﺼﻪﻫﺎي آن ﺟﺴﺘﺠﻮ ﮐﺮد. ﻫﻨﺮ داﺳﺘﺎنﭘﺮدازي، ﺗﻮاﻧﺎﯾﯽﻫﺎي زﺑﺎﻧﯽ، ﺷﮕﺮدﻫﺎي رواﯾﯽ و ﻗﺪرت ﺻﺤﻨﻪﭘﺮدازي اﻣﯿﺮﺧﺴﺮو دﻫﻠﻮي اﯾﻦ اﺛﺮ را ﭼﻨﺎن ﻗﻮﺗﯽ ﺑﺨﺸﯿﺪه اﺳﺖ ﮐﻪ آن را از زواﯾﺎي ﮔﻮﻧﺎﮔﻮن ﻗﺎﺑﻞ ﺗﺤﻠﯿﻞ و ﺑﺮرﺳﯽ ﺳﺎﺧﺘﻪ اﺳﺖ. در اﯾﻦ ﻣﻘﺎﻟﻪ ﺳﻌﯽ ﺑﺮ آن اﺳﺖ وﺟﻮه رواﯾﺘﯽ ﺷﯿﺮﯾﻦ و ﺧﺴﺮو از دﯾﺪﮔﺎه ﺗﻮدوروف ﺑﺮرﺳﯽ ﺷﻮد.

no abstract