راهكارهاي‌بينشي درمان تفاخر در تربيت‌قرآني با تأكيد بر آراي تفسيري علامه‌طباطبائي

Insightful Strategies for the Treatment of Pride in Quranic Education with Emphasis on the Exegetical Views of Allama Tabatabai

از جمله اموري كه روابط اجتماعي سالم را تهديد مي‌كند، حاكميت فرهنگ تفاخر بر اين روابط است. رفتارهاي فخرفروشانه كه در هر عصر و فرهنگي با جلوه‌هاي متفاوتي ظاهر مي‌شوند، در جوامع امروزين با رشد مادي‌گرايي، تنوّع و تكثّر بي‌سابقه‌اي يافته‌اند. نظر به آن‌كه جامعه عصر نزول نيز مبتلا به اين رذيله اخلاقي _ اجتماعي بوده و در پرتوي معارف قرآن توانسته مدار روابط اجتماعي را از خودبرتربيني، تفوّق‌طلبي و فخرفروشي به تواضع، فروتني و مساوات تغيير دهد، پژوهش حاضر با رويكرد توصيفي _ تحليلي به بررسي راهكارهاي درمان تفاخر از منظر قرآن‌كريم پرداخته است و با توجه به آن‌كه خاستگاه تمام كنش‌هاي رفتاري انسان، بينش‌ها و نگرش‌هاي او مي‌باشد، راهكارهاي مزبور را در حوزه بينش بررسي كرده است. همچنين به جهت جايگاه علمي و رويكرد تربيتي _ اجتماعي تفسير الميزان، آراي علامه‌طباطبائي را در مطالعه محور قرار داده است. براساس يافته‌هاي پژوهش قرآن نگرش‌انسان را در سه محور؛ نسبت به خدا، نسبت به خود و نسبت به خلقت اصلاح نموده است. قرآن با معرفي خداوند به عنوان منشأ حقيقي قدرت، مكنت و عزّت، انسان را از اتّكا و مباهات به امكاناتش منصرف مي‌كند. همچنين با تنبّه انسان نسبت به كرامت‌ها و ضعف‌هايش از يك‌طرف او را از دلبستگي به امور مادي رهانيده و از طرف ديگر از تكبّرورزي محفوظ مي‌دارد. در جهان‌بيني قرآن ارزش حقيقي نه برخورداري مادي بلكه ايمان و عمل صالح دانسته‌شده و زندگي دنيا تنها يك بازي با نقش‌ها و امكانات موقّت است. بهره‌مندي‌هاي دنيا از منظر قرآن تنها مايۀ امتحان الهي هستند؛ لذا از ارزش ذاتي برخوردار نيستند.

فاقد چكيده لاتين