الگوي نوين پوكينگ‌هورن از ارتباط خدا با عالم با نقد تصور سنتي توماسي

رويكرد كلان جان پوكينگ‌هورن در مواجهه با مسائل الهياتي تأكيد بر لزوم توجه و استفاده از علوم جديد است. او به تصور شخصي، متعالي و متمايز از خداوند به طور كلي ملتزم است و با اين حال نقدهايي بر تصور رايج توماسي از خداوند وارد مي‌سازد. محور اصلي نقدهاي او مسئلۀ ارتباط فعالانۀ خداوند با جهان و مخلوقات خصوصاً انسان است. در اين مقاله، پس از بيان نقدهاي پوكينگ‌هورن بر تصور توماسي از خداوند و ارتباط او با جهان، الگوي جديدي كه او معتقد است مشكلات پيشين را ندارد و همچنين برخاسته از ظرفيت‌هاي فيزيك نوين است معرفي خواهد شد. در پرتو ظرفيت‌هاي فيزيك جديد، به ويژه علّيت اطلاعاتي، پوكينگ‌هورن كوشيده است تبييني از ارتباط خداوند با عالم هستي ارائه كند كه علاوه بر نقش خالقيت ازلي براي ربوبيت و تأثير ارادۀ خاص خداوند در عالم نيز جايي را باز مي‌گذارد. در اين مقاله، ديدگاه او را كه داراي سه وجه علمي، ديني و فلسفي است از همين سه وجه مورد ارزيابي انتقادي قرار خواهيم داد.