ديدگاه علامه جعفري در تحليل اراده و اختيار در مواجهه با حكمت متعاليه و مكتب نائيني

در مكتب نائيني در صدور فعل اختياري از مفهومي به نام طلب و سلطنت نام برده‌اند و به زعم خود خواسته‌اند كه نقاط ضعف تحليل‌هاي فلاسفه را جبران كنند. در باب منشأ اراده نير ميان فلاسفه و مكتب نائيني برخي اختلاف‌نظرها وجود دارد. در تعريف و تحليل مفهوم اختيار نيز مكتب نائيني به نقد فلاسفه پرداخته و اختيار را ناشي از سلطنت نفس به شمار آورده‌اند. در اين ميان علامه جعفري آراء خاصي دارد كه در بعضي موارد هم با ديدگاه فلاسفه و هم مكتب نائيني تفاوت دارد. وي با توجه به مباني انسان‌شناسي خود بحث جبر و اختيار را از حب ذات انسان آغاز كرده و اراده را فعل نفس و معلول آن به شمار مي‌آورد كه شخصيت و انگيزه‌هاي مختلف انسان‌ها موجب اختلاف اراده‌هاي انسان‌ها مي‌شود. وي با تعريف خاص خود از اختيار، كه آن را نظارت من بر دو جهت مثبت و منفي كار مي‌داند، از نقش من در صدور اراده و تحقق فعل اختياري بحث مي‌كند.