بررسي و تحليل اسطوره شاماران بر اساس الگوي سفر قهرمان جوزف كمبل

اسطوره‌ها، افسانه و داستان‌هاي بسيار كهن به درازاي خلقت بشر مي‌باشند كه حاوي معاني مستتر و نهفته درون روايت، حامل جهان‌بيني و ويژگي‌هاي فرهنگي آن جامعه مي‌باشند. شاماران(نيمه انسان نيمه مار)، يك روايت اسطوره‌اي است كه از زمان‌هاي دور بافرهنگ كردستان گره‌خورده است. شاماران در هنر و ادبيات كردستان خدا بانوي مارها، نگهبان گنج و ثروت و داناي كل، استعاره‌اي كهن از دانش‌هايي است كه در اختيار اوست. افسانه كهن و اساطيري شاماران داراي چند نوع روايت متفاوت در ميان كردهاي ايران است. در اين پژوهش، روايتي مورد تحليل قرار مي‌گيرد كه، در بخش‌هاي زيادي از استان كردستان و كرمانشاه در ميان عوام مردم رواج دارد. نگارندگان در اين پژوهش، قصد دارند ساختار و محتواي اين روايت را مورد تحليل و بررسي قرار دهند. به همين جهت، رويكرد سفر قهرمان از جوزف كمبل را انتخاب كرده و با روايت داستان تطبيق داده تا به درك و شناخت بهتري از قهرمان اسطوره‌اي، هم‌چنين، ساختار و محتواي داستان دست يابند. اين پژوهش، به لحاظ ماهيت از نوع كيفي بوده و روش تحقيق توصيفيتحليلي مي‌باشد. هم‌چنين گردآوري اطلاعات و داده‌ها با استفاده از منابع كتابخانه‌اي صورت گرفته است. اين مقاله، در پي پاسخ به اين پرسش است: آيا روايت مورد نظر از افسانه شاماران در اين پژوهش، داراي روايت و ساختار اسطوره‌اي مي‌باشد؟ نتيجه نشان داد كه، قهرمان هم‌چون ساير اساطير در مسير سفر خويش به تكامل مي‌رسد؛ و ساختار داستان شاماران اگرچه در اكثر مراحل با الگوي اسطوره يگانه كمبل مطابقت دارد، اما بخش‌هايي از آن وجود نداشته و سير مراحل آن به‌صورت متوالي رعايت نشده است؛ چنان‌كه قهرمان داستان، جايزه و بركت سفر خويش را در آخر داستان با پيوند با شاماران در دنياي فاني انسان‌ها دريافت مي‌كند؛ نه در سرزمين اساطير.