طراحي مدل فرار مالياتي بر پايه ماليات بر درآمد: رويكرد نظريه داده بنياد

موضوع و هدف مقاله: پژوهش حاضر درصدد طراحي مدل فرار مالياتي بر پايه ماليات بر درآمد (رويكرد نظريه داده بنياد) بوده و هدف پژوهش حاضر مدل‌سازي پديده فرار مالياتي بر پايه ماليات بر درآمد است. روش پژوهش: روش پژوهش مورد استفاده، نظريه داده بنياد و از طريق مصاحبه عميق با خبرگان اين موضوع است. اين تحقيق با انجام 12 مصاحبه به روش گلوله برفي به اشباع رسيد. يافته‌هاي پژوهش: عوامل اصلي پديده فرار ماليات بر درآمد عبارتند از: عدم گسترش فرهنگ مالياتي در جامعه، عدم شفافيت اطلاعات مالي، عدم كارايي نظام مالياتي، پيچيدگي قوانين و... . با توجه به مصاحبه ها، با شروع پديده فرار مالياتي به دلايل فوق، مهم ترين بسترهاي لازم عبارتند از: نبود فضاي مناسب كسب و كار، عدم وجود سيستم نظارتي و اجرايي قوي بر شركت ها، عدم وجود سيستم مديريتي قوي و نبود اعتماد عمومي در جامعه. همچنين بر اساس نظر خبرگان مهمترين راهبردهاي جلوگيري از فرار مالياتي عبارتند از: ايجاد بانك اطلاعاتي جامع براي شركت  ها، فرهنگ سازي مالياتي، اصلاح قوانين مالياتي و كاهش گستردگي معافيت‌هاي مالياتي و... . همچنين مهمترين پيامدهاي فرار مالياتي نيز عبارتند از: توزيع ناعادلانه درآمد و ثروت در جامعه، كاهش سطح شفافيت اقتصادي و كاهش درآمدهاي دولت و سطح رفاه عمومي در جامعه. نتيجه‌‌گيري، اصالت و افزوده آن به دانش: به منظور طراحي مدل فرار مالياتي بر پايه ماليات بر درآمد، مدلي مفهومي تدوين و طراحي گرديد، همچنين در ايران اولين پژوهشي است كه مدلي را براي فرار مالياتي بر پايه ماليات بر درآمد ارائه مي‌كند.