بررسي تجربه‌زيستۀ مادران جايگزين از اجاره‌دادن رحم (مطالعۀ موردي: مادران جايگزين شهر تهران)

رحم اجاره‎اي در حال تبديل شدن به يكي از مهم‎ترين راهكارهاي موجود جهت مقابله با ناباروري در زوج‎هاي نابارور است. هدف اين تحقيق؛ تشريح تجربه زيسته زنان اجاره‎دهندۀ رحم_ كه عموماً از اقشار ضعيف، مطرود و در حاشيه هستندمي‎باشد. اين پژوهش به صورت كيفي با استفاده از روش پديدارشناسي انجام گرديده است. مشاركت‎كنندگان در اين تحقيق 33 نفر زن درگير در پروسه رحم جايگزين در شهر تهران‎اند كه از ميان آنها 14 نفر اجاره‎دهنده رحم بوده‎اند. نمونه گيري در اين پژوهش تا زمان حصول اشباع نظري ادامه يافته است و از سوژه‎ها با استفاده از تكنيك‎هاي مصاحبه پديدارشناسانه، اطلاعات لازم به دست آمده است. همچنين براي تحليل داده‎ها از تكنيك تحليل سه مرحله‎اي گراندد تئوري استفاده شده است. زنان گيرنده جنين يا اجاره‎دهنده رحم، عموماً از ضعيف‎ترين اقشار اجتماعي هستند و به طور كلي اين زنان، سرپرست خانوار هستند. آنها عموماً در مناسبات حاكم بر توليد فرزند، يك نقش منفعلانه را ايفا مي‎كنند و با آنان به مثابه يك كالا/شي يا ظرف حامل جنين برخورد مي‎شود. تحقق امر، مستلزم انسان‎زدايي از آنها و سلطه همه‎جانبه بر كليه ابعاد زيستي‌شان مي‌باشد. نتايج اين پژوهش نشان مي‎دهد كه مناسبات حاكم، مجموعه قوانين و كيفيت سلطه، زنان گيرنده جنين را در موقعيتي تحت نظارت و قرار داده است. همچنين با توجه به شمار بسيار بالاي متقاضيان زنان اجاره‎دهنده رحم، در صورت عدم وضع قوانين حمايتي شاهد گسترش اين روابط و شدت يافتن سطح بهره‎كشي از زنان خواهيم بود.