بررسي نشانگرهاي فراگفتمان تعاملي در قرآن

The study of metadiscourse in Quran

فراگفتمان نگرشي جديد در تحليل كلام است كه در آن نويسنده به طرق مختلف به منظور تعامل با مخاطب حضور خود را در متن نشان مي‌دهد. در پژوهش حاضر به ارزيابي انواع نشانگرهاي فراگفتمان تعاملي از قبيل: فراگفتمانهاي يقين‌نما، خوداظهار، دخيل‌ساز، نگرش‌نما و ترديدنما بر اساس انگارۀ هايلند و تس (2004) در سوره هاي واقعه، حشر و الرحمن پرداخته ايم. دليل انتخاب اين سوره ها علاوه بر مفاهيم ارزنده و شگرف آيات، تأكيد فراوان روايات اسلامي به قرائت مستمر آنهاست كه خود نشان دهندۀ اهميت والاي اين سه سوره در قرآن است. نتايج بررسي فراگفتمان ها در سوره هاي فوق كه به روش توصيفي تحليلي انجام شده، نشان داده است كه اولا ًطبقه‌بندي آيات اين سه سوره فراتر از تقسيمبندي هايلند و تس (2004) است. ثانياً تنها فراگفتمان هاي يقين‌نما، خوداظهار، دخيل‌ساز و نگرش‌نما با بسامدهاي مختلف در سوره‌ها مشاهده شده‌اند، بطوريكه در سورۀ واقعه و الرحمن دخيل‌سازها و در سورۀ حشر، نگرش‌نماها از بسامد بالاتري برخوردار بوده‌اند. فراگفتمان هاي ترديد‌نما در هيچ يك از سه سوره مشاهده نشده‌اند كه نشانگر اطمينان، يقين و راستي كلام قرآن نسبت به هر نوع متن نوشتاري ديگر است.

Metadiscourse is a recent theory in discourse analysis in which a writer reveals his presence through different ways in the text to interact with the readers. In this article, we investigated the interactional metadiscourse in Surahs of Quran; Al-waqi’ah, Al-hashr and Ar-rahman based on Hyland and Tse’s (2004) model who divided interactional metadiscourse into: boosters, self mentions, engagement markers, attitude markers and hedges. The selection of these surahs is based on the high emphasis on their continuous reading which shows the significant and prodigious meanings. The method of this research is qualitative and quantitative. The results showed that first, the classification of these verses is superior than the mentioned division. Second, among all metadiscourse markers only boosters, self mentions, engagement markers and attitude markers were observed with different frequencies, so that in Al-waqi’ah and Ar-rahman, the engagement markers and in Al-hashr, the attitude markers had the highest frequency. Hedges were not observed in the verses that indicates the assurance, certainty and accuracy of Quran’s verses in comparison with any other text.