پيوند پلوراليسم و فدراليسم با تأكيد بر دموكراسي انجمني (مطالعه موردي : عراق جديد)

دگرديسي يك نظام سياسي متمركز و تك‌حزبي به نظامي فدرال و چندحزبي، في‌نفسه چالش‌برانگيز است. اين چالش در جوامع داراي تنوع قومي و فرهنگي دو چندان است. در عراق ساليان متمادي با وجود تنوع فرهنگي و تكثر اقوام و مذاهب، نظام تك‌حزبي بعث، حاكم بوده و در پرتو تحولات دو دهه اخير اين كشور، تلاش شده تا به طور هم‌زمان پلوراليسم و فدراليسم محقق شود. اين مقاله با استفاده توأمان از دو روش متن‌گرايي و زمينه‌گرايي در پي آن است تا چگونگي تحقق اين مهم را ترسيم نمايد. حاصل بررسي نشان مي‌دهد كه جمع بين نظام فدرالي و كثرت‌گرايي تا حدي از طريق دموكراسي انجمني امكان‌پذير بوده و مي‌تواند پاسخ‌گوي نيازها و مشكلات جامعه عراق باشد. هر چند عراق در طي اين فرايند گام‌هايي برداشته و تا حد زيادي زيرساخت‌هاي حقوقي و نهادي اين مهم را ايجاد كرده است اما شكنندگي اين وضعيت و در ميانه راه بودن حاكي از آن است كه هم امكان بازگشت به حالت قبل منتفي نيست و هم تا تحقق عملي و كامل آن فاصله دارد و طي اين مسير منوط به بسترسازي فرهنگي و اجتماعي در داخل و تعامل منطقي گروه‌هاي قومي و مذهبي از يك‌سو و عدم مداخله قدرت‌هاي خارجي از سوي ديگر است.