ايجازهاي ابهام‌پرور در نثر چهار عنصر بيدل

بيدل دهلوي شاعر معروف سبك هندي، علاوه بر اشعار، آثار نثر نيز دارد. نثر بيدل نيز مانند شعر او مشكل و پيچيده است. يكي از پيچيدگي‌ها ناشي از زبان پر ايجاز و ابهام آفرين او در نثر است. در حالي كه در نثر به دليل رهايي از وزن و قافيه مي‌بايست ابهام آفريني هنري، كمتر باشد، اما اينگونه نيست. يك عامل مهم در اين ابهامها، شكل دستوري تركيبها و جمله‌هاست كه با حذف و ايجاز همراه است. حذف‌هايي كه ـ در حيطه‌ي دستور زبان و موجز گوييِ بديعي ـ در چهارعنصر انجام شده، باعث تعقيد معنايي و ديرياب شدن جملات گشته‌اند و آميختگي اين موارد با ديگر ابزار‌هاي بياني و بديعي بر ابهام متن افزوده است. هدف اين مقاله بررسي عوامل ابهام‌ها بر مبناي هنجار‌هاي دستوري و كشف جملات زيرساخت، به كمك عوامل بياني و بديعي است. ما براي بررسي دقيق، جملات و تركيباتِ مبهم را براساس نياز، از نظر بديعي، بياني و دستوري تحليل كرده‌ايم و براي فهم معنا، الگوهايي دستوري ارائه كرده‌ايم. علاقۀ بيدل به موجز گويي، تركيب‌سازي با مصدر، توسعۀ معناي فعلي، ايجاد رابطۀ اين هماني در برخي تركيبات و حذف‌ عناصر دستوري همراه با تزاحم خيال، در كنار عدم تسلط كامل او به قواعد زبان فارسي، باعث ابهام در نثر چهار عنصر شده است.