ساخت‌هاي همساني در زبان فارسي

ساخت‌هاي همساني به سببِ شباهت صوري و معنايي با ساخت‌هاي تشابهي، به شيوه مطلوبي مورد پژوهش قرار نگرفته‌اند. هسپلمت و همكاران (Haspelmath et al, 2017) بر مبناي بررسي‌هاي رده‌شناختي، شش گونه پايه از ساخت‌هاي همساني را به صورت الگوهاي جداگانه‌اي ارائه مي‌كنند و بر اساس اين شش الگو، سه تعميم بينازباني را نيز ارائه مي‌دهد. در پژوهش حاضر، با بررسي ساخت‌هاي همساني در زبان فارسي به اين نتيجه دست يافتيم كه در اين زبان مي‌توان به وجود چهار گونه از شش گونه ساخت‌هاي پايه موردِ اشاره در زبان فارسي معتقد بود و دو گونه ديگر نيز به صورت مشروط مورد پذيرش هستند. نگارندگان با بررسي ديگر شيوه‌هاي بيانِ ساخت‌هاي همساني در زبان فارسي، گونه هفتمي از ساخت‌هاي موردِ اشاره را نيز ارائه مي‌دهند. همچنين در پيوند با تعميم‌هاي مطرح‌شده، تعميم‌هاي يك و دو در زبان فارسي معتبر بوده‌اند، ولي بخش نخستِ تعميم سه، با داده‌هاي زبان فارسي ناسازگار است. شايد دليل آن را بتوان به ماهيتِ ترتيبِ واژگانيِ آزاد زبان فارسي نسبت داد. گفتني است كه داده‌هاي پژوهش حاضر بر مبناي پيكره‌اي متشكل از متن كتاب‌هاي داستانيِ نزديك به زبان گفتار، گفتارِ عاديِ گويشوران و شِّم زباني نگارندگان فراهم شده‌اند.