روش استنباط ائمه از قرآن

اهميت روش‌شناسي ناشي از نقش تأثيرگذار روش در موفقيت و شكست يك پژوهش است. به همان اندازه كه روش در پژوهش اهميت دارد، روش‌شناسي به‌عنوان علم درجه دو در داوري، گزينش و الگوگيري از روش‌ها نقش دارد. يكي از عرصه‌هايي كه نيازمند روش‌شناسي است، عرصه استنباط‌هاي ائمه: از قرآن است. اگر اين پيش‌فرض را بپذيريم كه ائمه احكام شرعي را از قرآن استنباط كرده‌اند، آن‌گاه اين پرسش مطرح مي‌شود كه شيوه استنباط آنان چگونه بوده است؟ چه مباني و قواعدي را به‌كار گرفته‌اند؟ و چه ويژگي‌هايي در شيوه آنان وجود دارد؟ اين پژوهش كه خود به روش توصيفي تحليلي سامان يافته، در صدد است به اين پرسش پاسخ دهد و بكوشد تا حد توان، مختصات روش استنباط ائمه را بيان نمايد. دستاورد اين پژوهش آن است كه استنباط‌هاي ائمه مبتني بر پيش‌فرض‌هاي خاصي نسبت به قرآن و غير قرآن بوده است و قواعد گوناگوني را كه قدر مشترك همه آنها عقلايي بودن است و بعضاً در علوم مقدماتي اجتهاد مورد بحث قرار نگرفته، به‌كار برده‌اند. ازاين‌رو ائمه را مي‌توان بنيانگذار قواعد استنباط شريعت دانست.