بررسي پديدۀ روبه‌رشد انتظار و منجي‌گرايي‌(مهدويت) در عصر ‌ايلخانان

اعتقاد به ظهور امام‌زمان،يكي از اركان ‌اساسي مذهب ‌تشيع امامي است كه در طول تاريخ ‌اسلام و تشيع جريان داشته است. در دوره تسلط مغولان و تأسيس حكومت ايلخاني در ايران مسئله منجي‌گرايي‌ (مهدويت) رشد بسزايي يافت‌. حضور عناصر بيگانه با مذهب غير‌اسلامي و مسلط شدن‌ بر جامعه و مملكت اسلامي‌ باعث بروز، فتنه و فساد، هرج‌ومرج، بروز جنگ‌ها، افزايش ماليات‌ها و آشفتگي اوضاع شد. در چنين شرايطي، مردم بيش از هر زمان ديگري، احساس نياز به مصلحي را داشتند كه با آمدنش به تمامي ظلم و جورها پايان بخشد. در اين دوره، انتظار ‌و منجي‌گرايي‌، بيش از عصرهاي ديگر در عقايد و افكار‌مردم ‌(شيعيان) و حتي‌ غير‌شيعيان رسوخ كرد‌. به‌طوري‌كه ‌در برخي از شهرها هر روز مردم به انتظار منجي به دروازۀ شهرها مي‌رفتند و به انتظار امام‌ غايب مي‌نشستند‌. در اين پژوهش علل پيدايش و رشد انديشۀ منجي‌گرايي و مهدويت و پيامدهاي آن ازجمله بهره‌برداري قيام‌كنندگان از انديشۀ منجي‌گرايي به روش توصيفي‌تحليلي مورد بررسي قرار گرفته است.