بررسي كاركرد عناصر موسيقايي در شعر علوي معاصر

«شعر علوي» يكي از شاخه‌‌هاي اصلي شعر آييني به‌‌شمار مي‌‌آيد كه تاكنون مورد بررسي همه‌‌جانبه و علمي قرار نگرفته‌‌ و در اندك پژوهش‌‌هاي انجام‌‌شده در اين زمينه بيشتر به محتوا و درون‌‌مايه آن پرداخته ‌‌شده‌‌است. رسالت ديني و كاركرد مذهبي اين اشعار در گرو تأثيرگذاري عميق اين اشعار در مخاطب است. موسيقي يكي از عناصر سازنده شعر است كه نقش مهمّي در زيباسازي كلام و تأثير آن بر مخاطب دارد. در اين جستار، سطوح چهارگانه موسيقي (بيروني، كناري، دروني و معنوي) با روش توصيفي ـ تحليلي در 3 مجموعه شعر علوي و در مجموع 158 شعر بررسي‌‌شده‌‌است. بررسي عناصر موسيقايي در اين اشعار، حكايت از ارتباطي دوسويه ميان موسيقي و محتواي اين اشعار دارد. موسيقي در اين اشعار، كمك شاياني به القاي مفاهيم و معاني مورد نظر شاعران كرده و در مقابل درون‌‌مايه و محتواي اين اشعار به موسيقي آن جهت داده‌‌است. برجستگي و قوّت موسيقي در دو سطح بيروني و كناري، بي‌‌فروغ ‌‌بودن موسيقي دروني و معنوي و در حاشيه قرارگرفتن آن، استفاده از اوزان جويباري و شفّاف و توجّه به مضمون و محتوا در انتخاب وزن، گرايش به اوزان ساده و بي‌‌تكلّف، تنوّع وزني، استفاده از قافيه‌‌ها و رديف‌‌هاي مرتبط با موضوع و بهره‌‌گيري دو سويه از آن‌‌ها (كاركرد موسيقايي و انتقال معنا)، به كارگيري صنايع لفظي (تكرار، جناس و موازنه) و صنايع معنوي (تلميح، مراعات‌‌النظير و تضاد) از ديگر يافته‌‌هاي اين پژوهش است.