واكاوي اقتصاد رفتاري در آيات قرآن

Analysis of Behavioral Economics in Quranic Verses

رفتار اجتماعي روزمره انسان­ها،­ همواره با تصميمات اخلاقي همچون كمك مالي و انساني به يك نيازمند، رعايت انصاف، رعايت حقوق ديگران بدون وجود قوانين منع‌كننده و … همراه بوده است. اين اعمال گوياي رفتاري است كه با نظريه اقتصاد متعارف همخواني ندارد و در چارچوب نظريه جديد اقتصاد رفتاري قابل توجيه است. بر اساس اين نظريه در پژوهش حاضر تلاش مي‌شود با استخراج آياتي از قرآن نشان داده شود كه تصميمات فردي انسان‌ها در اغلب موارد عقلايي نمي­باشد و همواره مصاديقي از كج‌رفتاري در تصميمات افراد در چارچوب اقتصاد اسلامي وجود دارد.با بررسي آيات استخراج‌شده از قرآن كريم شش مورد از مهم­ترين عوامل «انگار بي­ربط» كه تعيين‌كننده اقتصاد رفتاري هستند استخراج گرديد اين شش مورد عبارت‌اند از: عقلانيت محدود،سوگيري به حال، اثر مالكيت، سوگيري پس­گويي، جان آماري و جان شناخته‌شده و خويشتن‌داري محدود. نتايج نشان مي­دهد كه محدوديت­هاي اسلام از قبيل باورهاي شرعي و اعتقادات مذهبي و ... ايجاب مي­كند كه تصميمات انسان از عقلانيت محض فاصله گرفته و انسان­ها بيشتر به صورت انسان عادي رفتار مي­كنند تا انسان اقتصادي و اين همان مفهوم وجود كج‌رفتاري در رفتار انسان‌هاست.

The everyday social behavior of human beings has always been accompanied by ethical decisions such as financial and humanitarian assistance to the needy, respect for the rights, respect for the rights of others without prohibitive laws, etc. These actions illustrate behavior that is inconsistent with conventional economic theory and is justified in the context of the new theory of behavioral economics. Based on this theory, the present study seeks to show by extracting verses from the Qur'an that individual human decisions are often not rational and that there is always evidence of behavioral bias in people's decisions within the framework of Islamic economics. By examining the verses extracted from the Holy Quran, the results show that the limitations of Islam such as religious beliefs and religious beliefs require that human decisions are far from pure rationality and that humans are more like ordinary humans. Behaves rather than economic man. an‎d this is the very notion of human behavior.