هويت بين‌رشته‌اي اقتصاد اسلامي

فاقد عنوان لاتين

در ادبيات اقتصاد اسلامي توجه چنداني به ابعاد بين‌رشته‌اي نشده است. همين امر موجب بروز مشكلاتي در گسترش نظريه‌هاي اين حوزۀ مطالعاتي شده است. در اين مقاله با استفاده از روش تحليلي به تبيين هويت بين‌رشته‌اي اقتصاد اسلامي مي‌پردازيم. بنا به فرضيۀ مقاله، هويت بين‌رشته‌اي اقتصاد اسلامي براي نظام اقتصادي اسلام، شبكه‌اي از اهداف اقتصادي و فرااقتصادي را تعيين مي‌كند كه آن را از اقتصاد متعارف متمايز مي‌‌كند. يافته‌هاي مقاله نشان مي‌دهد كه اقتصاد اسلامي از آن جهت هويت بين‌رشته‌اي دارد كه اهداف نظام اقتصادي ارزشي ابزاري دارد و در خدمت اهداف ساير نظام‌ها ازجمله نظام فرهنگي، سياسي و اجتماعي اسلام قرار مي‌گيرد. بر اين اساس، نظام اقتصادي مطلوب در رويكرد اسلامي نظامي است كه ضمن تأمين اهداف اقتصادي همچون رشد و عدالت اقتصادي، به تحقق اهداف فرهنگي، سياسي و اجتماعي اسلام نيز كمك كند و يا حداقل مانعي براي تحقق آن اهداف نباشد. گذشته از آنكه اعمال سياست‌هاي اقتصادي منوط به فهم لايه‌هاي مختلف واقعيت شامل ابعاد فرهنگي، سياسي و اجتماعي آن است، پيوند آرماني و كاركردي نظام اقتصادي با ساير نظام‌ها باعث مي‌شود كه نظريه‌پردازي در اقتصاد اسلامي وابسته به نظريه‌هاي ساير علوم انساني اسلامي ازجمله جامعه‌شناسي، علوم‌ سياسي و علوم تربيتي اسلامي شود. سياست‌گذاري براي تحقق اهداف اقتصاد اسلامي نيازمند اطلاعاتي از ساير علوم انساني اسلامي همچون جامعه‌شناسي، روان‌شناسي، علوم سياسي اسلامي دربارۀ واقعيت چندلايۀ خارجي است كه نمي‌توان نگاهي تجريدي به آن داشت.