مقام بساطت، نقطه عطف حكمت متعاليه و عرفان ابن عربي در مواجهه با بحث صفات الهي

هدف: دو نظريه عينيت صفات با ذات از سوي صدرالدين و نفي صفات از ذات از جانب ابن عربي، دو رهيافت موازي و مطرح دربارهنسبت صفات الهي با ذات‌اند. امام خميني در آثار فلسفي و عرفاني دو تلقي را صائب مي‌داند و به تبيين هر يك مي‌پردازد. هدف تحقيق پيش رو، مقايسه نسبت دو نظريه با هم و جستجوي ريشه اختلاف آنها با ملاحظات ترمينولوژيك و آنتولوژيك بود. روش: اينتحقيقِ كيفي به روش تحليلي توصيفي انجام شده است. يافته‌ها: دو نظريه به يك نسبت، درست و هماهنگ با قواعد و مفروضات نظام فكري خود بوده، از نظر كاربرد وحدت تشكيكي در زبان برهان و وحدت شخصي در بيان تجارب عرفاني، هر دو رهيافت مقبول امام خميني مي‌باشند. نتايج: در مكتب وحدت تشكيكي، واجب‌الوجود، بسيط الحقيقه و حقيقت ساري در تمام مراتب امكاني و متحد با صفات كمالي آنهاست و در مكتب وحدت شخصي، مقام بسيط، صادر اول و مشيت است كه ساري در مراتب امكاني و متحد با صفات كمالي آنهاست. حقايق مندمج در واجب‌الوجود، «مفاتيح غيب» يا «جواهر اسما» و متباين با صفات امكاني و همچون ذات الهي، در پرده غيب و خارج از دسترس معرفت بشراست.