بررسي تحليلي نظريه‌هاي مطرح در مفهوم‌شناسي جريان و جريان‌شناسي

هدف: هدف در اين مقاله، استخراج مؤلفه‌هاي مفهوم «جريان اجتماعي» و «جريان‌شناسي» بر اساس آراي صاحب‌نظران بود. روش: اين مقاله به روش توصيفي و تحليل محتواي كيفي، با استفاده از منابع كتابخانه‌اي و با رهيافتي درجه‌دومي به رشته تحرير درآمد. يافته‌ها: از مجموع آراي صاحب‌نظران، هفت مؤلفه «جريان» كشف شد كه بر اساس آن مي‌توان تعريفي جامع از جريان‌شناسي ارائه داد. نتيجه‌گيري: جريان‌شناسي، رهيافت جديدي در آموزش و پژوهش مباحث تاريخي، فكري، فرهنگي است كه بر خلاف شيوه‌هاي سنّتي، هم براي مخاطبان جذّابيت دارد و هم به مرحله كاربرد نزديك است. با توجه به هفت مؤلفه مستخرج از تحليل مضامين آراي صاحب‌نظران؛ يعني «هويت اجتماعي»، «اصول و فروض معرفتي»، «سيلان و پويايي»، «عدم رسميت»، «جمعيت»، «مديريت»، «اثرگذاري» و همچنين «ضرورت ارتباط ارگانيك ميان مؤلفه‌ها»(كه هويت شبكه‌اي جريان را نتيجه مي‌دهد)، تعريف منتخب از جريان بدين صورت است: «جريان، پديده اجتماعيِ پويا و سيّال، با هويتي شبكه‌اي(= سيستمي) غير رسمي و متشكّل از مجموعه اصول و فروض معرفتي(= نظام مشترك معنايي) است كه جمعيتي نظام‌يافته(= مديريت شده) بر اساس آن عمل كرده و اثر مي‌گذارند».