تحليل چرخه افول و انحطاط روستايي در مناطق كوهستاني (مورد مطالعه: شهرستان ورزقان)

Analysis of the Cycle of Rural Decline in Mountainous Areas (Case study: Varzeqan County)

هدف از پژوهش حاضر تحليل نگرش و ادراك ذهني روستاييان در خصوص مقوله متروك شدن، افول و انحطاط روستايي مناطق كوهستاني در شهرستان ورزقان است. اين مقاله از نظر هدف، كاربردي و از حيث ماهيت و روش، توصيفي- تحليلي بوده و در بستر «روش تحقيق آميخته» از دو مؤلفه روش‌شناختي (كيفي و كمي) بهره برده است. در اين پژوهش، حجم نمونه در بخش كيفي شامل 26 نفر از مطلعين كليدي است كه براساس نمونه‌گيري گلوله‌برفي انتخاب شدند و در بخش كمي به روش نمونه‌گيري آسان و از نوع غيراحتمالي 118 نفر از روستاييان ساكن در شهرستان ورزقان جامعه آماري اين پژوهش را تشكيل دادند. به منظور كدگذاري و تحليل داده‌هاي كيفي از نرم‌افزار مكس‌كيودا و براي تحليل داده‌هاي كمي از روش مدل‌سازي معادلات ساختاري و از نرم­ افزار ليزرل استفاده شد. يافته­ ها نشان داد كه كاهش فرصت‌هاي شغلي، مهاجرت، كاهش جمعيت و كاهش تقاضا براي كالا و خدمات به ترتيب چرخه‌اي را شكل مي‌دهند كه باعث متروك شدن روستاها و افول و انحطاط آن مي‌شود. «چندپارگي اراضي مزروعي»، «شكاف درآمدي»، «ملي شدن مراتع»، «نبود الگوي كشت مناسب»، "فرآيند تغيير كاربري زمين هاي كشاورزي" و "تمركزگرايي امكانات و نابرابري هاي منطقه اي توسعه" از تأثيرگذارترين متغيرها در شكل‌گيري اين چرخه در شهرستان ورزقان شناسايي شد.

no abstract.