دانش سنتي مرتبط با جنگل (بخش سوم: روش‌هاي بررسي)

همان‌طور كه در بخش­ هاي اول و دوم تشريح شد، دانش ­هاي سنتي مرتبط با جنگل (TFRK) داراي جايگاه ويژه­اي نسبت به سيستم­هاي دانش علمي جنگل‌داري هستند. يكي از موضوعات اصلي در سيستم­ هاي دانش، روش تحقيق و گردآوري داده ­ها است. به­ همين منظور در اين نوشتار سعي خواهد شد مجموعه روش­هاي بررسي و گردآوري داده ­ها در TFRK معرفي و نقاط قوت و ضعف آن‌ها بررسي شود. 1- مشاهده مشاركتي (Participant observation) مشاهده (Observation) از روش­ هاي قديمي اطلاعات در مسائل اجتماعي است. مشاهده، روشي از جمع­آوري اطلاعات است كه ديدن را به­عنوان ابزار اصلي مورد استفاده قرار مي­دهد. مشاهده­ ها، در يك تقسيم­ بندي كلي به دو دسته مشاهده مشاركتي و مشاهده بدون مشاركت مشاهده كننده (Non-Participant observation) تقسيم­ بندي مي­شوند (سنجابي، 1390). مشاهده­ هاي بدون مشاركت شركت كننده يعني مشاهده­ هايي كه تنها مشاهده انجام شده و پژوهشگر از بيرون به سيستم نگاه مي­كند. به­ عنوان نمونه، حضور در جنگل و مشاهده فعاليت­ها مي­تواند چنين مشاهده­اي باشد. مشاهده مشاركتي يك تعامل بدون ساختار (Unstructured interactive) براي مطالعه مردم محلي و فعاليت­ هاي آن‌ها است. منظور از تعامل بدون ساختار، نبود نظام و قاعده تدوين شده بين پژوهشگر و جامعه محلي در اين روش است. پژوهشگر تلاش مي­كند پيرو فعاليت­ هاي يك يا چند نفر از جامعه محلي، همراه آن‌ها باشد و سعي مي­كند قسمتي از كارها را با هدف كمك به آن‌ها انجام دهد. به­ عنوان مثال، گله را همراه چوپانان به زمين­­هاي قابل چرا هدايت مي­كند يا در برداشت محصول­ هاي غيرچوبي با آن‌ها مشاركت مي­كند. نكته قابل توجه اين است كه اگرچه اين­ روش بدون ساختار است، اما پژوهشگر برخي كنترل­ها را در روش تحقيق انجام مي­دهد. به­ عنوان نمونه، تلاش مي­كند پرسش‌هايي را كه پيش از پژوهش براي منطقه و فعاليت­هاي مردم تهيه كرده، در خلال پژوهش از مردم بپرسد يا در حين انجام عمليات و در پايان هر روز كاري، تناوب عمليات­هاي مختلف را بررسي و ابهامات خود را در روزهاي بعد از مردم بپرسد...

no abstract