مديريت مرتع در ايران «قوانين»

مديريت مرتع يا "مرتعداري" معادل فارسي عبارت "Range management" مي‌باشد. مديريت (Managmenet) دامنه‌اي گسترده داشته و عوامل متعددي را در بر مي‌گيرد، اين در حاليست كه در علم مرتعداري تاكنون كمتر به جنبه‌هاي مديريت و عوامل مؤثر بر آن پرداخته شده است. لذا سعي شده تا به منظور توجه به موضوع مرتعداري از منظر مديريت، موارد مؤثر بر مديريت مرتع در ايران مطرح و تبيين شود. مديريت مرتع را مي‌توان به عواملي همچون قوانين، مقررات، سياست‌ها و راهبردهاي خرد و كلان دولت، تشكيلات و ساختار سازمان‌ها و نهاد‌هاي دولتي و غير دولتي، ساختار اجتماعي و فرهنگي بهره‌برداران، روش‌ها و اصول فني بهره‌برداري، بازار محصولات، تحولات سياسي و اجتماعي، رخدادهاي بين‌المللي، نظام‌هاي بهره‌برداري و ... مرتبط دانست كه هر يك مي‌توانند بطور مستقيم يا غير مستقيم بر اكوسيستم‌هاي مرتعي و مرتعداري تأثير گذار باشند. عموماً قوانين به دو طريق، مبتني بر عرف يا مبتني بر دكترين حقوقي تهيه و تدوين مي‌شوند. قوانيني كه صرفاَ بر مبناي عرف تهيه مي‌گردند، حتي در زمان وضع نسبت به زمان خود عقب‌ترند و معمولاً موجب بازدارندگي توسعه حقوقي مي‌شوند. در مقابل قوانيني كه بر مبناي دكترين حقوقي وضع مي‌گردند، توسعه‌ يافته‌تر بوده و حركت رو به جلو در مسائل حقوقي را سبب مي‌شوند. لذا به منظور دستيابي به شرايط مطلوب و اثربخش، بهتر است قوانين مبتني بر دكترين حقوقي، با توجه به مسائل و روابط عرفي تهيه شوند (نوري، 1396). از سوي ديگر، بهتر است ابتدا اصول فني براساس مباني اكولوژيك براي مديريت اكوسيستم‌ها تعريف و سپس به منظور تحقق آن، قوانين و مقررات مربوطه وضع شوند. اين در حالي است كه در كشور ما اين روند برعكس بوده و عموماً‌ ابتدا قوانين وضع شده، سپس كارشناسان تلاش كرده‌اند تا دستورالعمل‌هاي فني را براي چگونگي اجراي آنها تدوين نمايند.

no abstract