پژوهشي بر چيستي معماري اسلامي

معماري اسلامي واژه‌اي پر تكرار در پژوهش‌هاي پيرامون هنر و تمدن اسلامي است و طيف گسترده‌اي از آثار ساخته شده در قلمرو جهان اسلام را با اين كلمه نام‌گذاري كرده‌اند و پژوهشگران مختلفي نيز از گذشته تا به امروز سعي در تعريف و ذكر ويژگي‌هاي آن نموده‌اند. هر چند در اغلب آنها، نسبتي بين اسلام به عنوان يك دين الهي و معماري برقرار نشده است و صرفاً به ذكر ويژگي‌هاي ابنيه ساخته شده بعد از اسلام پرداخته شده است. در اين مقاله كه از لحاظ روش جزء تحقيقات توصيفي تحليلي است و گردآوري اطلاعات آن به روش كتابخانه‌اي صورت پذيرفته است سعي مي‌گردد به اين سئوالات پاسخ داده شود كه معماري اسلامي چيست؟ و زماني را مي‌توان براي آغاز و پايان اين شكل از معماري در نظر گرفت. لذا بر اساس استنتاج ازآيات قرآني و تعاليم ديني، معماري اسلامي به گونه‌اي از معماري اطلاق مي‌شود كه بيش از آنكه در پي شكل و فرم مشخصي باشد، بايد در خدمت انسان مسلمان براي رسيدن به كمال بوده و هدف غايي از خلقت انسان را كه همانا عبادت الهي است را پيگيري كند. اينگونه از معماري هم زمان با بعثت رسول اكرم ص آغاز شده و تا نهايت نيز ادامه پيدا مي‌كند و منحصر به منطقه‌اي خاص و زمان مشخصي نيز نخواهد بود.