تولد فقهي جديد در پرتو وسعت قاعده لا ضرر (كاوشي در نظريات شيخ انصاري و امام خميني (س))

يكي از قواعد فقهي فراگير كه در بسياري از مسائل سياسي و اجتماعي بدان استناد مي‌شود، قاعده لا ضرر است. به‌رغم اتفاق‌نظر فقهاي شيعه و سني در كليت و مبناي قاعده لا ضرر، فقها در برداشت از احاديثي كه در اين باب واردشده، اختلاف‌نظر دارند. مبناي اين پژوهش بررسي و مداقه در نظرات شيخ انصاري، بنيان‌گذار مكتب نفي و امام خميني، بنيان‌گذار مكتب نهي، است. در اين تحقيق پس از تبيين و تحليل اين دو نظريه، به نتايج حاصل از هر نظريه و كاربرد آن‌ها در احكام شرع پرداخته‌شده است. ازنظر شيخ انصاري و بيشتر فقيهان حكمى كه از عمل به آن ضـررى بر بندگان وارد آيد در اسلام وضع نشده است. امام خميني از فقيهان معاصر از زواياي گوناگون به اين قاعده پرداخته و ديدگاه نو و تازه‌اي ارائه نموده است. درصورتي‌كه ديدگاه ايشان را بپذيريم، قاعده لا ضرر ديگر به‌عنوان يك قاعده فقهي مطرح نيست؛ بلكه حكم حكومتي و سياسي است.